feat(seed): örnek aile kullanıcıları, haneler ve roller (idempotent)

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

.env.example

@@ -12,6 +12,8 @@ BETTER_AUTH_URL="http://localhost:3000"
 # Faz 4 seed'i için ilk admin hesabı
 SEED_ADMIN_EMAIL="admin@butcem.local"
 SEED_ADMIN_PASSWORD=""
+# Örnek aile kullanıcılarının ortak şifresi (yalnızca geliştirme; production'da örnek kullanıcı oluşturulmaz)
+SEED_USER_PASSWORD=""
 
 # Ek dosyalar (canlıda Docker volume: /app/uploads)
 UPLOAD_DIR="./uploads"

scripts/seed.ts

@@ -1,62 +1,25 @@
 /**
- * Seed betiği: npm run seed   |   Sıfırlayıp doldurma: npm run seed:reset
+ * Seed: npm run seed   |   Sıfırlayıp doldurma: npm run seed:reset (production'da reddedilir)
  *
- * Faz 3: yalnızca ilk admin (SEED_ADMIN_EMAIL / SEED_ADMIN_PASSWORD, kullanıcı adı "admin").
+ * Oluşturulanlar: admin (SEED_ADMIN_*), 7 örnek kullanıcı (biri askıda, biri ikinci admin),
- * Faz 4: örnek kullanıcılar, hane ve aile üyeleri eklenecek.
+ * 2 hane ve hane içi rolleri. Ayrıntı: scripts/seed/fixtures.ts
- *
- * İdempotent: kullanıcı e-postasına göre kontrol eder, tekrar çalıştırınca kopya oluşturmaz.
- * Kullanıcılar Better Auth API'siyle oluşturulur (şifre doğru hashlenir; koleksiyona elle yazılmaz).
  * `server-only` modülleri Next dışında yükleyebilmek için --conditions=react-server ile çalışır.
  */
-import { getAuth } from "@/lib/auth";
+import { getMongoClient } from "@/lib/db/mongo";
-import { getDb, getMongoClient } from "@/lib/db/mongo";
 import { env } from "@/lib/env";
-
+import { closeSeedConnections, runSeed } from "./seed/run";
-const reset = process.argv.includes("--reset");
 
 async function main() {
-  const e = env();
+  const summary = await runSeed({ reset: process.argv.includes("--reset") });
-  if (reset && e.NODE_ENV === "production") {
+  const { users, households, memberships } = summary.created;
-    throw new Error("seed:reset production ortamında çalıştırılamaz.");
+  console.log(`\nOluşturulan: ${users} kullanıcı, ${households} hane, ${memberships} üyelik.`);
-  }
-  if (!e.SEED_ADMIN_EMAIL || !e.SEED_ADMIN_PASSWORD) {
-    throw new Error("SEED_ADMIN_EMAIL ve SEED_ADMIN_PASSWORD tanımlı olmalı (.env.local).");
-  }
 
-  const db = getDb();
+  // Hesap tablosu yalnızca geliştirme ortamında gösterilir.
-  if (reset) {
+  if (env().NODE_ENV !== "production" && summary.accounts.length) {
-    for (const name of ["user", "account", "session", "verification", "rateLimit"]) {
+    console.log(
-      await db.collection(name).deleteMany({});
+      "\nGeliştirme hesapları (şifreler: admin → SEED_ADMIN_PASSWORD, diğerleri → SEED_USER_PASSWORD):",
-    }
+    );
-    console.log("• Kimlik doğrulama koleksiyonları temizlendi.");
+    console.table(summary.accounts);
-  }
-
-  const email = e.SEED_ADMIN_EMAIL.toLowerCase();
-  const existing = await db.collection("user").findOne({ email });
-  if (existing) {
-    console.log(`• Admin zaten var: ${email}`);
-  } else {
-    await getAuth().api.createUser({
-      body: {
-        email,
-        password: e.SEED_ADMIN_PASSWORD,
-        name: "Yönetici",
-        role: "admin",
-        data: { username: "admin" },
-      },
-    });
-    console.log(`✓ Admin oluşturuldu: ${email} (kullanıcı adı: admin)`);
-  }
-
-  if (e.NODE_ENV !== "production") {
-    console.table([
-      {
-        rol: "admin",
-        kullaniciAdi: "admin",
-        eposta: email,
-        sifre: "SEED_ADMIN_PASSWORD (.env.local)",
-      },
-    ]);
   }
 }
 
@@ -65,4 +28,7 @@ main()
     console.error(err instanceof Error ? err.message : err);
     process.exitCode = 1;
   })
-  .finally(() => getMongoClient().close());
+  .finally(async () => {
+    await closeSeedConnections();
+    await getMongoClient().close();
+  });

scripts/seed/fixtures.ts

@@ -0,0 +1,58 @@
+import type { HouseholdRole } from "@/features/households/types";
+import type { SystemRole } from "@/shared/schemas/common";
+
+/** Örnek (geliştirme) kullanıcıları. E-postası olmayanlar kullanıcı adıyla giriş yapar. */
+export type SeedUser = {
+  username: string;
+  name: string;
+  email?: string;
+  role: SystemRole;
+  banReason?: string;
+};
+
+export const SEED_USERS: SeedUser[] = [
+  { username: "ayse", name: "Ayşe Çakır", email: "ayse@butcem.local", role: "user" },
+  { username: "emre", name: "Emre Çakır", role: "user" },
+  { username: "zeynep", name: "Zeynep Çakır", role: "user" },
+  { username: "fatma", name: "Fatma Demir", email: "fatma@butcem.local", role: "user" },
+  { username: "mehmet", name: "Mehmet Demir", email: "mehmet@butcem.local", role: "user" },
+  // İkinci admin: hiçbir haneye üye değil → hane verisini göremez (Faz 0 kararı).
+  { username: "burak", name: "Burak Öztürk", email: "burak@butcem.local", role: "admin" },
+  {
+    username: "ozan",
+    name: "Ozan Kaya",
+    email: "ozan@butcem.local",
+    role: "user",
+    banReason: "Ev arkadaşlığı sona erdi; erişim kaldırıldı.",
+  },
+];
+
+/** Seed admin'in kullanıcı adı (SEED_ADMIN_EMAIL ile oluşturulur). */
+export const ADMIN_USERNAME = "admin";
+
+export type SeedHousehold = {
+  name: string;
+  members: { username: string; role: HouseholdRole }[];
+};
+
+export const SEED_HOUSEHOLDS: SeedHousehold[] = [
+  {
+    name: "Çakır Ailesi",
+    members: [
+      { username: ADMIN_USERNAME, role: "owner" },
+      { username: "ayse", role: "owner" },
+      { username: "emre", role: "member" },
+      { username: "zeynep", role: "viewer" },
+      { username: "ozan", role: "member" },
+    ],
+  },
+  {
+    name: "Annemler",
+    members: [
+      { username: "fatma", role: "owner" },
+      { username: "mehmet", role: "member" },
+      // Bir kullanıcı birden çok haneye üye olabilir.
+      { username: "ayse", role: "viewer" },
+    ],
+  },
+];

scripts/seed/run.int.test.ts

@@ -0,0 +1,84 @@
+import { afterAll, beforeAll, describe, expect, it } from "vitest";
+import { getAuth } from "@/lib/auth";
+import { authErrorCode } from "@/lib/auth-errors";
+import { getDb, getMongoClient } from "@/lib/db/mongo";
+import { HouseholdModel } from "@/models/household";
+import { HouseholdMemberModel } from "@/models/household-member";
+import { closeSeedConnections, runSeed } from "./run";
+import { SEED_HOUSEHOLDS, SEED_USERS } from "./fixtures";
+
+const silent = () => {};
+
+beforeAll(async () => {
+  expect(getDb().databaseName).toBe("butcem_test");
+  await getDb().dropDatabase();
+});
+
+afterAll(async () => {
+  await getDb().dropDatabase();
+  await closeSeedConnections();
+  await getMongoClient().close();
+});
+
+describe("seed", () => {
+  it("ilk çalıştırmada admin, örnek kullanıcılar, haneler ve üyelikleri oluşturur", async () => {
+    const summary = await runSeed({ log: silent });
+    const memberCount = SEED_HOUSEHOLDS.reduce((n, h) => n + h.members.length, 0);
+    expect(summary.created).toEqual({
+      users: SEED_USERS.length + 1,
+      households: SEED_HOUSEHOLDS.length,
+      memberships: memberCount,
+    });
+    expect(await getDb().collection("user").countDocuments()).toBe(SEED_USERS.length + 1);
+    expect(await HouseholdMemberModel.countDocuments()).toBe(memberCount);
+  });
+
+  it("idempotenttir: ikinci çalıştırma kopya oluşturmaz", async () => {
+    const summary = await runSeed({ log: silent });
+    expect(summary.created).toEqual({ users: 0, households: 0, memberships: 0 });
+    expect(await getDb().collection("user").countDocuments()).toBe(SEED_USERS.length + 1);
+    expect(await HouseholdModel.countDocuments()).toBe(SEED_HOUSEHOLDS.length);
+  });
+
+  it("roller ve askı durumu doğru", async () => {
+    const users = await getDb()
+      .collection("user")
+      .find({}, { projection: { username: 1, role: 1, banned: 1 } })
+      .toArray();
+    const by = new Map(users.map((u) => [u.username as string, u]));
+    expect(by.get("admin")?.role).toBe("admin");
+    expect(by.get("burak")?.role).toBe("admin");
+    expect(by.get("ozan")?.banned).toBe(true);
+    expect(users.filter((u) => u.banned)).toHaveLength(1);
+
+    // Bir kullanıcı birden çok hanede, farklı rollerle.
+    const ayse = by.get("ayse")!;
+    const roles = await HouseholdMemberModel.find({ userId: ayse._id }).lean();
+    expect(roles.map((m) => m.role).sort()).toEqual(["owner", "viewer"]);
+
+    // Hanesi olmayan admin.
+    expect(await HouseholdMemberModel.countDocuments({ userId: by.get("burak")!._id })).toBe(0);
+  });
+
+  it("e-postası olmayan kullanıcı kullanıcı adıyla girer; askıdaki kullanıcı giremez", async () => {
+    const api = getAuth().api;
+    const emre = await api.signInUsername({
+      body: { username: "emre", password: "Test-User-12345" },
+    });
+    expect(emre.user.name).toBe("Emre Çakır");
+
+    const error = await api
+      .signInUsername({ body: { username: "ozan", password: "Test-User-12345" } })
+      .then(
+        () => null,
+        (e: unknown) => e,
+      );
+    expect(authErrorCode(error)).toBe("BANNED_USER");
+  });
+
+  it("reset koleksiyonları temizleyip yeniden doldurur", async () => {
+    const summary = await runSeed({ reset: true, log: silent });
+    expect(summary.created.users).toBe(SEED_USERS.length + 1);
+    expect(await getDb().collection("user").countDocuments()).toBe(SEED_USERS.length + 1);
+  });
+});

scripts/seed/run.ts

@@ -0,0 +1,201 @@
+import mongoose, { Types } from "mongoose";
+import { getAuth } from "@/lib/auth";
+import { getDb } from "@/lib/db/mongo";
+import { connectMongoose } from "@/lib/db/mongoose";
+import { env } from "@/lib/env";
+import { HouseholdModel } from "@/models/household";
+import { HouseholdMemberModel } from "@/models/household-member";
+import { storedEmail } from "@/shared/account-email";
+import { ADMIN_USERNAME, SEED_HOUSEHOLDS, SEED_USERS, type SeedUser } from "./fixtures";
+
+/**
+ * İdempotent seed. Kullanıcılar Better Auth API'siyle oluşturulur (şifreler doğru hashlenir);
+ * tekrar çalıştırınca kopya oluşturmaz (kullanıcı adı / hane adı / üyelik çiftine göre).
+ * Production'da yalnızca admin oluşturulur; örnek kullanıcı ve hane oluşturulmaz.
+ */
+
+export type SeedOptions = { reset?: boolean; log?: (line: string) => void };
+
+export type SeedAccountRow = {
+  rol: string;
+  kullaniciAdi: string;
+  eposta: string;
+  durum: string;
+  haneler: string;
+};
+
+export type SeedSummary = {
+  created: { users: number; households: number; memberships: number };
+  accounts: SeedAccountRow[];
+};
+
+const AUTH_COLLECTIONS = ["user", "account", "session", "verification", "rateLimit"];
+const DOMAIN_COLLECTIONS = ["households", "householdMembers"];
+
+type AuthApi = ReturnType<typeof getAuth>["api"];
+
+async function findUserIdByUsername(username: string): Promise<string | null> {
+  const doc = await getDb()
+    .collection("user")
+    .findOne({ username }, { projection: { _id: 1 } });
+  return doc ? String(doc._id) : null;
+}
+
+/** Admin olarak giriş yapıp oturum başlıklarını döner (ban gibi oturum isteyen admin API'leri için). */
+async function adminHeaders(api: AuthApi, password: string): Promise<Headers> {
+  const { headers } = await api.signInUsername({
+    body: { username: ADMIN_USERNAME, password },
+    returnHeaders: true,
+  });
+  const cookie = headers
+    .getSetCookie()
+    .map((c) => c.split(";")[0])
+    .join("; ");
+  return new Headers({ cookie });
+}
+
+export async function runSeed({
+  reset = false,
+  log = console.log,
+}: SeedOptions = {}): Promise<SeedSummary> {
+  const e = env();
+  const isProd = e.NODE_ENV === "production";
+  if (reset && isProd) throw new Error("seed:reset production ortamında çalıştırılamaz.");
+  if (!e.SEED_ADMIN_EMAIL || !e.SEED_ADMIN_PASSWORD) {
+    throw new Error("SEED_ADMIN_EMAIL ve SEED_ADMIN_PASSWORD tanımlı olmalı.");
+  }
+  if (!isProd && !e.SEED_USER_PASSWORD) {
+    throw new Error("SEED_USER_PASSWORD tanımlı olmalı (örnek kullanıcıların ortak şifresi).");
+  }
+
+  const api = getAuth().api;
+  const db = getDb();
+  await connectMongoose();
+  const summary: SeedSummary = {
+    created: { users: 0, households: 0, memberships: 0 },
+    accounts: [],
+  };
+
+  if (reset) {
+    for (const name of [...AUTH_COLLECTIONS, ...DOMAIN_COLLECTIONS]) {
+      await db.collection(name).deleteMany({});
+    }
+    log("• Kimlik doğrulama ve hane koleksiyonları temizlendi.");
+  }
+
+  // Index'ler (production'da Mongoose autoIndex kapalı olduğu için açıkça oluşturulur).
+  await HouseholdModel.createIndexes();
+  await HouseholdMemberModel.createIndexes();
+
+  // 1) Admin
+  const adminEmail = e.SEED_ADMIN_EMAIL.toLowerCase();
+  let adminId = await findUserIdByUsername(ADMIN_USERNAME);
+  if (!adminId) {
+    const res = await api.createUser({
+      body: {
+        email: adminEmail,
+        password: e.SEED_ADMIN_PASSWORD,
+        name: "Yönetici",
+        role: "admin",
+        data: { username: ADMIN_USERNAME },
+      },
+    });
+    adminId = res.user.id;
+    summary.created.users++;
+    log(`✓ Admin oluşturuldu: ${adminEmail} (kullanıcı adı: ${ADMIN_USERNAME})`);
+  } else {
+    log(`• Admin zaten var: ${ADMIN_USERNAME}`);
+  }
+
+  if (isProd) {
+    log("• Production: örnek kullanıcı ve hane oluşturulmadı.");
+    return summary;
+  }
+
+  // 2) Örnek kullanıcılar
+  const ids = new Map<string, string>([[ADMIN_USERNAME, adminId]]);
+  const toBan: SeedUser[] = [];
+  for (const u of SEED_USERS) {
+    let id = await findUserIdByUsername(u.username);
+    if (!id) {
+      const res = await api.createUser({
+        body: {
+          email: storedEmail(u.username, u.email),
+          password: e.SEED_USER_PASSWORD!,
+          name: u.name,
+          role: u.role,
+          data: { username: u.username },
+        },
+      });
+      id = res.user.id;
+      summary.created.users++;
+      log(`✓ Kullanıcı: ${u.name} (@${u.username})`);
+    }
+    ids.set(u.username, id);
+    if (u.banReason) toBan.push(u);
+  }
+
+  // 3) Askıdaki kullanıcı(lar) — admin API'si oturum ister.
+  const pendingBans: { user: SeedUser; id: string }[] = [];
+  for (const u of toBan) {
+    const id = ids.get(u.username)!;
+    const doc = await db
+      .collection("user")
+      .findOne({ _id: new Types.ObjectId(id) }, { projection: { banned: 1 } });
+    if (!doc?.banned) pendingBans.push({ user: u, id });
+  }
+  if (pendingBans.length) {
+    const headers = await adminHeaders(api, e.SEED_ADMIN_PASSWORD);
+    for (const { user, id } of pendingBans) {
+      await api.banUser({ headers, body: { userId: id, banReason: user.banReason } });
+      log(`✓ Askıya alındı: @${user.username}`);
+    }
+  }
+
+  // 4) Haneler ve üyelikler
+  const memberships = new Map<string, string[]>();
+  const actor = new Types.ObjectId(adminId);
+  for (const h of SEED_HOUSEHOLDS) {
+    let household = await HouseholdModel.findOne({ name: h.name });
+    if (!household) {
+      household = await HouseholdModel.create({ name: h.name, createdBy: actor, updatedBy: actor });
+      summary.created.households++;
+      log(`✓ Hane: ${h.name}`);
+    }
+    for (const m of h.members) {
+      const userId = new Types.ObjectId(ids.get(m.username)!);
+      const result = await HouseholdMemberModel.updateOne(
+        { householdId: household._id, userId },
+        {
+          $setOnInsert: { householdId: household._id, userId, createdBy: actor },
+          $set: { role: m.role, updatedBy: actor },
+        },
+        { upsert: true },
+      );
+      if (result.upsertedCount) summary.created.memberships++;
+      memberships.set(m.username, [
+        ...(memberships.get(m.username) ?? []),
+        `${h.name} (${m.role})`,
+      ]);
+    }
+  }
+
+  // 5) Geliştirme hesapları tablosu
+  const all = [
+    { username: ADMIN_USERNAME, name: "Yönetici", email: adminEmail, role: "admin" as const },
+    ...SEED_USERS,
+  ];
+  summary.accounts = all.map((u) => ({
+    rol: u.role,
+    kullaniciAdi: u.username,
+    eposta: u.email ?? "—",
+    durum: "banReason" in u && u.banReason ? "askıda" : "aktif",
+    haneler: (memberships.get(u.username) ?? ["—"]).join(", "),
+  }));
+  return summary;
+}
+
+/** Seed sonrası bağlantıları kapatır (CLI ve testler). */
+export async function closeSeedConnections() {
+  await mongoose.disconnect();
+}

src/lib/env.ts

@@ -19,6 +19,8 @@ export const serverEnvSchema = z.object({
   BETTER_AUTH_URL: z.url("BETTER_AUTH_URL geçerli bir URL olmalı"),
   SEED_ADMIN_EMAIL: z.email().optional(),
   SEED_ADMIN_PASSWORD: z.string().min(8).optional(),
+  /** Örnek (geliştirme) kullanıcılarının ortak şifresi; production'da kullanılmaz. */
+  SEED_USER_PASSWORD: z.string().min(8).optional(),
   UPLOAD_DIR: z.string().min(1).default("./uploads"),
   MAX_UPLOAD_MB: z.coerce.number().int().positive().max(100).default(10),
   APP_VERSION: z.string().optional(),

vitest.integration.config.mts

@@ -23,7 +23,7 @@ export default defineConfig({
   },
   test: {
     environment: "node",
-    include: ["src/**/*.int.test.ts"],
+    include: ["src/**/*.int.test.ts", "scripts/**/*.int.test.ts"],
     fileParallelism: false,
     testTimeout: 20_000,
     hookTimeout: 30_000,
@@ -32,6 +32,9 @@ export default defineConfig({
       MONGODB_URI: baseUri,
       BETTER_AUTH_SECRET: "test-secret-test-secret-test-secret-0123",
       BETTER_AUTH_URL: "http://localhost:3000",
+      SEED_ADMIN_EMAIL: "admin@test.local",
+      SEED_ADMIN_PASSWORD: "Test-Admin-12345",
+      SEED_USER_PASSWORD: "Test-User-12345",
     },
   },
 });