feat(seed): örnek varlıklar ve hareketler

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

CHANGELOG.md

@@ -6,6 +6,18 @@ Biçim [Keep a Changelog](https://keepachangelog.com/tr-TR/1.1.0/) esas alınır
 
 ## [Yayınlanmamış]
 
+### Eklendi — Faz 9a: varlık lotları ve kâr/zarar
+
+- Birikim sayfası (`/birikim`): altın, döviz ve ziynet varlıkları (`assets`); toplam güncel değer, toplam maliyet, gerçekleşmemiş ve gerçekleşmiş kâr/zarar; elde kalmayan varlıklar ayrı grupta. Fiyatı olmayan varlık toplam değere katılmaz ve belirtilir.
+- Varlık hareketleri (`assetMovements`): alım, gelen hediye/miras, satış, hediye/çıkış; tarih, miktar, tutar veya birim fiyat (ikisi de boşsa fiyat tablosundan: alımda satış, satış ve hediyede alış fiyatı), hesap, saklama yeri, not. Geçmiş tarihli satış/çıkış o tarihteki miktarla sınırlıdır.
+- Hesap bağlantısı: alım hesaptan varlığa, satış varlıktan hesaba transfer olarak kaydedilir (bakiye değişir, gelir/gider raporlarına girmez). İşlem listesinde varlık adıyla görünür; bağlı işlem tek başına düzenlenemez/silinemez, hareket silinince birlikte silinir.
+- Hesap motoru (`shared/portfolio.ts`): ağırlıklı ortalama maliyet, satışta ortalama maliyetle gerçekleşmiş K/Z, çıkışta K/Z yazılmaz, gelen hediyenin maliyeti o günkü değer (yatırım sayılmaz); güncel değer alış fiyatıyla (Faz 0), gerçekleşmemiş K/Z TL ve %.
+- `/birikim/:id`: özet (eldeki miktar, ortalama maliyet, maliyet, güncel değer, K/Z, yatırılan, satış geliri), hareket geçmişi (kalan miktar, satış K/Z'si), hareket silme (sonraki çıkışı eksiye düşürecekse reddedilir).
+- "Yalnızca ben" varlık: varlık, hareketleri ve bağlı hesap işlemleri yalnızca sahibine görünür.
+- Seed: aylık alımlı ve bir satışlı gram altın birikimi, düğün ziynetleri (hediye giriş ve çıkış), Emre'nin "yalnızca ben" dolar varlığı, Annemler'de fiyatsız bilezikler.
+- `009` migration'ı: `assets`, `assetMovements` index'leri, işlemlerde `assetId`. Denetim kaydı: `asset.delete`, `asset.movement.delete`.
+- Testler: ortalama maliyet, satış/çıkış, hediye, eksi miktar, oran biçimi (birim); alım/satış transferleri ve bakiye, fiyat tablosundan tutar, gerçekleşmiş K/Z, kilitli işlem, hareket silme, gizli varlık, izleyici ve başka hane (entegrasyon).
+
 ## [0.8.0] - 2026-11-05
 
 Faz 8: cari hesaplar ve aynî borç/alacak (8a ve 8b alt fazları).

scripts/seed/assets.ts

@@ -0,0 +1,162 @@
+import type { Types } from "mongoose";
+import { addMovement, createAsset } from "@/features/assets/service";
+import { AccountModel } from "@/models/account";
+import { AssetModel } from "@/models/asset";
+import { AssetMovementModel } from "@/models/asset-movement";
+import { TransactionModel } from "@/models/transaction";
+import type { AssetKey } from "@/shared/assets";
+import { todayIstanbul } from "@/shared/dates";
+import type { MovementKind } from "@/shared/portfolio";
+import { addDays } from "@/shared/recurrence";
+import { assetFormSchema, movementFormSchema } from "@/shared/schemas/asset";
+
+/**
+ * Örnek varlıklar (Faz 9a). Tutarı boş alımlar fiyat tablosundaki örnek fiyatlardan (seedInKind
+ * önce çalışır) hesaplanır. İdempotent: varlık `seedRef` ile bir kez oluşturulur.
+ */
+
+type SeedMovement = {
+  kind: MovementKind;
+  daysAgo: number;
+  quantity: string;
+  amount?: string;
+  account?: string;
+  storage?: string;
+  note?: string;
+};
+
+type SeedAsset = {
+  ref: string;
+  household: string;
+  by: string;
+  assetKey: AssetKey;
+  name: string;
+  isPrivate?: boolean;
+  note?: string;
+  movements: SeedMovement[];
+};
+
+const monthly = (from: number, to: number): SeedMovement[] =>
+  Array.from({ length: to - from + 1 }, (_, i) => ({
+    kind: "buy" as const,
+    daysAgo: (to - i) * 30 + 2,
+    quantity: "1",
+    account: "Ziraat Maaş",
+    storage: "Ev kasası",
+  }));
+
+const ITEMS: SeedAsset[] = [
+  {
+    ref: "gram-altin",
+    household: "Çakır Ailesi",
+    by: "ayse",
+    assetKey: "gram_gold",
+    name: "Gram altın birikimi",
+    note: "Her ay maaştan 1 gr",
+    movements: [
+      {
+        kind: "buy",
+        daysAgo: 178,
+        quantity: "4",
+        account: "Birikim (Vadeli)",
+        storage: "Ev kasası",
+        note: "İlk alım",
+      },
+      ...monthly(1, 5),
+      { kind: "sell", daysAgo: 12, quantity: "2", account: "Birikim (Vadeli)", note: "Tatil için" },
+    ],
+  },
+  {
+    ref: "ziynet",
+    household: "Çakır Ailesi",
+    by: "admin",
+    assetKey: "quarter_gold",
+    name: "Düğün ziynetleri",
+    movements: [
+      {
+        kind: "gift_in",
+        daysAgo: 175,
+        quantity: "6",
+        storage: "Banka kiralık kasa",
+        note: "Düğün takıları",
+      },
+      { kind: "gift_out", daysAgo: 40, quantity: "1", note: "Yeğenin düğünü" },
+    ],
+  },
+  {
+    ref: "emre-dolar",
+    household: "Çakır Ailesi",
+    by: "emre",
+    assetKey: "usd",
+    name: "Dolar",
+    isPrivate: true,
+    movements: [
+      { kind: "buy", daysAgo: 120, quantity: "200", account: "Ziraat Maaş", storage: "Cüzdan" },
+    ],
+  },
+  {
+    ref: "bilezik",
+    household: "Annemler",
+    by: "fatma",
+    assetKey: "bracelet_22k",
+    name: "Bilezikler",
+    note: "Fiyat tablosunda bilezik fiyatı yok (örnek: fiyatsız varlık)",
+    movements: [{ kind: "gift_in", daysAgo: 160, quantity: "40", amount: "120.000" }],
+  },
+];
+
+export async function seedAssets(
+  householdIds: Map<string, Types.ObjectId>,
+  userIds: Map<string, string>,
+): Promise<number> {
+  const today = todayIstanbul();
+  let created = 0;
+  for (const x of ITEMS) {
+    const householdId = householdIds.get(x.household)!;
+    const seedRef = `asset:${x.ref}`;
+    if (await AssetModel.exists({ householdId, seedRef })) continue;
+    const by = userIds.get(x.by)!;
+    const hh = String(householdId);
+    const r = await createAsset(
+      by,
+      hh,
+      assetFormSchema.parse({
+        assetKey: x.assetKey,
+        name: x.name,
+        note: x.note ?? "",
+        isPrivate: x.isPrivate ?? false,
+      }),
+    );
+    if (!r.ok) throw new Error(`Seed varlığı oluşturulamadı (${x.ref}): ${r.error}`);
+    await AssetModel.updateOne({ _id: r.data.id }, { $set: { seedRef } });
+    for (const [i, m] of x.movements.entries()) {
+      const account = m.account
+        ? String((await AccountModel.findOne({ householdId, name: m.account }).lean())!._id)
+        : "";
+      const res = await addMovement(
+        by,
+        hh,
+        r.data.id,
+        movementFormSchema.parse({
+          kind: m.kind,
+          date: addDays(today, -m.daysAgo),
+          quantity: m.quantity,
+          amount: m.amount ?? "",
+          accountId: account,
+          storage: m.storage ?? "",
+          note: m.note ?? "",
+        }),
+      );
+      if (!res.ok) throw new Error(`Seed varlık hareketi eklenemedi (${x.ref}): ${res.error}`);
+      const ref = `${seedRef}:${i}`;
+      const mv = await AssetMovementModel.findOneAndUpdate(
+        { _id: res.data.id },
+        { $set: { seedRef: ref } },
+      ).lean();
+      if (mv?.transactionId)
+        await TransactionModel.updateOne({ _id: mv.transactionId }, { $set: { seedRef: ref } });
+    }
+    created++;
+  }
+  return created;
+}

scripts/seed/run.int.test.ts

@@ -32,6 +32,7 @@ describe("seed", () => {
     expect(summary.created.categories).toBeGreaterThan(40);
     expect(summary.created.accounts).toBe(7);
     expect(summary.created.transactions).toBeGreaterThan(150);
+    expect(summary.created.assets).toBe(4);
     expect(await getDb().collection("user").countDocuments()).toBe(SEED_USERS.length + 1);
     expect(await HouseholdMemberModel.countDocuments()).toBe(memberCount);
   });
@@ -49,6 +50,7 @@ describe("seed", () => {
       installmentPlans: 0,
       contacts: 0,
       inKind: 0,
+      assets: 0,
     });
     expect(await getDb().collection("user").countDocuments()).toBe(SEED_USERS.length + 1);
     expect(await HouseholdModel.countDocuments()).toBe(SEED_HOUSEHOLDS.length);

scripts/seed/run.ts

@@ -11,6 +11,7 @@ import { HouseholdMemberModel } from "@/models/household-member";
 import { storedEmail } from "@/shared/account-email";
 import { runMigrations } from "../migrations";
 import { seedContacts } from "./contacts";
+import { seedAssets } from "./assets";
 import { seedInKind } from "./in-kind";
 import { seedInstallments } from "./installments";
 import { seedRecurring } from "./recurring";
@@ -51,6 +52,7 @@ export type SeedSummary = {
     installmentPlans: number;
     contacts: number;
     inKind: number;
+    assets: number;
   };
   accounts: SeedAccountRow[];
 };
@@ -71,6 +73,8 @@ const DOMAIN_COLLECTIONS = [
   "contacts",
   "assetPrices",
   "inKindDebts",
+  "assets",
+  "assetMovements",
 ];
 
 type AuthApi = ReturnType<typeof getAuth>["api"];
@@ -124,6 +128,7 @@ export async function runSeed({
       installmentPlans: 0,
       contacts: 0,
       inKind: 0,
+      assets: 0,
     },
     accounts: [],
   };
@@ -302,6 +307,8 @@ export async function runSeed({
   if (summary.created.contacts) log(`✓ Örnek cariler: ${summary.created.contacts}`);
   summary.created.inKind = await seedInKind(householdIds, userIdMap);
   if (summary.created.inKind) log(`✓ Örnek aynî kayıtlar ve fiyatlar: ${summary.created.inKind}`);
+  summary.created.assets = await seedAssets(householdIds, userIdMap);
+  if (summary.created.assets) log(`✓ Örnek varlıklar: ${summary.created.assets}`);
 
   // 7) Geliştirme hesapları tablosu
   const all = [