butcem/src/shared/portfolio.ts

import { QUANTITY_SCALE } from "./quantity";
import { addDays, addMonths } from "./recurrence";

/**
 * Varlık takibi hesap motoru (Bölüm 6.6): ağırlıklı ortalama maliyet, gerçekleşmiş ve
 * gerçekleşmemiş kâr/zarar. Miktarlar binde bir tamsayı, tutarlar kuruş.
 *
 * - Alım (`buy`): miktar ve maliyet artar; ödenen TL "yatırılan" sayılır.
 * - Gelen hediye/miras (`gift_in`): miktar artar; maliyet = girildiği günkü değer (yatırım değil).
 * - Satış (`sell`): ortalama maliyetle maliyet düşer; satış tutarı − düşen maliyet = gerçekleşmiş K/Z.
 * - Hediye/çıkış (`gift_out`): ortalama maliyetle maliyet düşer; kâr/zarar yazılmaz.
 */

export const MOVEMENT_KINDS = ["buy", "gift_in", "sell", "gift_out"] as const;
export type MovementKind = (typeof MOVEMENT_KINDS)[number];

export const isInflow = (k: MovementKind) => k === "buy" || k === "gift_in";

export type MovementInput = {
  kind: MovementKind;
  quantity: number;
  /** Alımda ödenen, satışta alınan, gelen hediyede değer; çıkışta yok sayılır. */
  amountMinor: number;
};

export type MovementStep = {
  /** Satış/çıkışta ortalama maliyetle düşülen maliyet. */
  costOutMinor: number;
  /** Yalnızca satışta: satış tutarı − düşülen maliyet. */
  realizedMinor: number;
  /** Hareketten sonraki miktar ve kalan maliyet. */
  quantityAfter: number;
  costAfterMinor: number;
};

export type PortfolioRun = {
  steps: MovementStep[];
  quantity: number;
  /** Kalan miktarın maliyet esası. */
  costMinor: number;
  /** Alımlarda ödenen toplam TL. */
  investedMinor: number;
  /** Satışlardan alınan toplam TL. */
  proceedsMinor: number;
  realizedMinor: number;
  /** Gelen hediyelerin girişteki değeri. */
  giftInMinor: number;
  /** Çıkışlarla düşen maliyet. */
  giftOutCostMinor: number;
  /** Miktarın eksiye düştüğü ilk hareketin sırası (geçerli dizide null). */
  negativeAt: number | null;
};

/** Hareketleri kronolojik sırada (çağıran sıralar) işler. */
export function runMovements(movements: MovementInput[]): PortfolioRun {
  let quantity = 0;
  let cost = 0;
  const r: PortfolioRun = {
    steps: [],
    quantity: 0,
    costMinor: 0,
    investedMinor: 0,
    proceedsMinor: 0,
    realizedMinor: 0,
    giftInMinor: 0,
    giftOutCostMinor: 0,
    negativeAt: null,
  };
  movements.forEach((m, i) => {
    let costOut = 0;
    let realized = 0;
    if (isInflow(m.kind)) {
      quantity += m.quantity;
      cost += m.amountMinor;
      if (m.kind === "buy") r.investedMinor += m.amountMinor;
      else r.giftInMinor += m.amountMinor;
    } else {
      if (m.quantity > quantity) {
        if (r.negativeAt === null) r.negativeAt = i;
        costOut = cost;
      } else {
        costOut = m.quantity === quantity ? cost : Math.round((cost * m.quantity) / quantity);
      }
      quantity = Math.max(0, quantity - m.quantity);
      cost -= costOut;
      if (m.kind === "sell") {
        realized = m.amountMinor - costOut;
        r.proceedsMinor += m.amountMinor;
        r.realizedMinor += realized;
      } else r.giftOutCostMinor += costOut;
    }
    r.steps.push({
      costOutMinor: costOut,
      realizedMinor: realized,
      quantityAfter: quantity,
      costAfterMinor: cost,
    });
  });
  r.quantity = quantity;
  r.costMinor = cost;
  return r;
}

export type HoldingSummary = {
  quantity: number;
  costMinor: number;
  /** Birim başına ağırlıklı ortalama maliyet (miktar 0 ise null). */
  avgCostMinor: number | null;
  /** Güncel alış fiyatıyla değer (fiyat yoksa null). */
  currentValueMinor: number | null;
  unrealizedMinor: number | null;
  /** Gerçekleşmemiş K/Z oranı, baz puan (%12,34 → 1234); maliyet 0 ise null. */
  unrealizedBp: number | null;
  realizedMinor: number;
  investedMinor: number;
  proceedsMinor: number;
};

/** Özet: `priceMinor` değerleme fiyatıdır (Faz 0: varlıklar alış fiyatıyla). */
export function holdingSummary(run: PortfolioRun, priceMinor: number | null): HoldingSummary {
  const avgCostMinor =
    run.quantity > 0 ? Math.round((run.costMinor * QUANTITY_SCALE) / run.quantity) : null;
  const currentValueMinor =
    priceMinor === null ? null : Math.round((run.quantity * priceMinor) / QUANTITY_SCALE);
  const unrealizedMinor = currentValueMinor === null ? null : currentValueMinor - run.costMinor;
  const unrealizedBp =
    unrealizedMinor === null || run.costMinor <= 0
      ? null
      : Math.round((unrealizedMinor * 10_000) / run.costMinor);
  return {
    quantity: run.quantity,
    costMinor: run.costMinor,
    avgCostMinor,
    currentValueMinor,
    unrealizedMinor,
    unrealizedBp,
    realizedMinor: run.realizedMinor,
    investedMinor: run.investedMinor,
    proceedsMinor: run.proceedsMinor,
  };
}

/** Baz puanı "%12,34" / "−%3,5" biçiminde. */
export function formatBp(bp: number): string {
  const s = (Math.abs(bp) / 100).toLocaleString("tr-TR", { maximumFractionDigits: 2 });
  return `${bp < 0 ? "−" : bp > 0 ? "+" : ""}%${s}`;
}

// --- Dönemsel rapor (Bölüm 6.6) ---

export type DatedMovement = MovementInput & { date: string };

/** Dönem noktaları: başlangıç, aradaki ay sonları ve bitiş ("YYYY-MM-DD", artan, tekil). */
export function periodPoints(from: string, to: string): string[] {
  const out = [from];
  let monthEnd = addMonths(`${from.slice(0, 7)}-01`, 0, "last");
  while (monthEnd < to) {
    if (monthEnd > from) out.push(monthEnd);
    monthEnd = addMonths(addDays(monthEnd, 1), 0, "last");
  }
  if (to > from) out.push(to);
  return out;
}

export type PeriodPoint = { date: string; valueMinor: number | null; costMinor: number };

export type PeriodReport = {
  from: string;
  to: string;
  /** Dönem başındaki (başlangıç gününden önceki hareketlerle) değer. */
  startValueMinor: number | null;
  endValueMinor: number | null;
  /** Dönemdeki alımlarda ödenen. */
  investedMinor: number;
  /** Dönemdeki satışlardan alınan. */
  proceedsMinor: number;
  /** Dönemde gelen hediyelerin girişteki değeri. */
  giftInMinor: number;
  /** Dönemde çıkan hediyelerin o günkü değeri (fiyat yoksa maliyeti). */
  giftOutMinor: number;
  /**
   * Dönem kârı: bitiş değeri + satış + çıkan hediye − başlangıç değeri − alım − gelen hediye.
   * Fiyat eksikse null.
   */
  profitMinor: number | null;
  /** Kârın, dönemde bağlanan sermayeye (başlangıç + alım + gelen hediye) oranı (baz puan). */
  profitBp: number | null;
  points: PeriodPoint[];
};

/**
 * Bir varlığın dönem raporu. `movements` kronolojik sıralı; `priceAt(date)` o tarihteki (veya
 * öncesindeki en yakın) değerleme fiyatı (alış), yoksa null.
 */
export function periodReport(
  movements: DatedMovement[],
  priceAt: (date: string) => number | null,
  from: string,
  to: string,
): PeriodReport {
  const valueAt = (date: string, inclusive: boolean) => {
    const run = runMovements(movements.filter((m) => (inclusive ? m.date <= date : m.date < date)));
    const price = priceAt(date);
    return {
      run,
      value:
        run.quantity === 0
          ? 0
          : price === null
            ? null
            : Math.round((run.quantity * price) / QUANTITY_SCALE),
    };
  };
  const start = valueAt(from, false);
  const end = valueAt(to, true);
  const all = runMovements(movements);
  let invested = 0;
  let proceeds = 0;
  let giftIn = 0;
  let giftOut = 0;
  movements.forEach((m, i) => {
    if (m.date < from || m.date > to) return;
    if (m.kind === "buy") invested += m.amountMinor;
    else if (m.kind === "sell") proceeds += m.amountMinor;
    else if (m.kind === "gift_in") giftIn += m.amountMinor;
    else {
      const price = priceAt(m.date);
      giftOut +=
        price === null
          ? all.steps[i]!.costOutMinor
          : Math.round((m.quantity * price) / QUANTITY_SCALE);
    }
  });
  const profitMinor =
    start.value === null || end.value === null
      ? null
      : end.value + proceeds + giftOut - start.value - invested - giftIn;
  const base = (start.value ?? 0) + invested + giftIn;
  const points = periodPoints(from, to).map((date, i) => {
    const p = i === 0 ? start : valueAt(date, true);
    return { date, valueMinor: p.value, costMinor: p.run.costMinor };
  });
  return {
    from,
    to,
    startValueMinor: start.value,
    endValueMinor: end.value,
    investedMinor: invested,
    proceedsMinor: proceeds,
    giftInMinor: giftIn,
    giftOutMinor: giftOut,
    profitMinor,
    profitBp: profitMinor === null || base <= 0 ? null : Math.round((profitMinor * 10_000) / base),
    points,
  };
}

/** Birden çok varlığın raporlarını toplar (noktalar aynı tarihlerde). Eksik fiyatlı değerler atlanır. */
export function sumReports(reports: PeriodReport[], from: string, to: string): PeriodReport {
  const add = (a: number | null, b: number | null) => (a === null || b === null ? null : a + b);
  const points = periodPoints(from, to).map((date, i) => ({
    date,
    valueMinor: reports.reduce<number | null>((a, r) => add(a, r.points[i]?.valueMinor ?? null), 0),
    costMinor: reports.reduce((a, r) => a + (r.points[i]?.costMinor ?? 0), 0),
  }));
  const sum = (k: "investedMinor" | "proceedsMinor" | "giftInMinor" | "giftOutMinor") =>
    reports.reduce((a, r) => a + r[k], 0);
  const startValueMinor = reports.reduce<number | null>((a, r) => add(a, r.startValueMinor), 0);
  const endValueMinor = reports.reduce<number | null>((a, r) => add(a, r.endValueMinor), 0);
  const profitMinor = reports.reduce<number | null>((a, r) => add(a, r.profitMinor), 0);
  const base = (startValueMinor ?? 0) + sum("investedMinor") + sum("giftInMinor");
  return {
    from,
    to,
    startValueMinor,
    endValueMinor,
    investedMinor: sum("investedMinor"),
    proceedsMinor: sum("proceedsMinor"),
    giftInMinor: sum("giftInMinor"),
    giftOutMinor: sum("giftOutMinor"),
    profitMinor,
    profitBp: profitMinor === null || base <= 0 ? null : Math.round((profitMinor * 10_000) / base),
    points,
  };
}