feat(birikim): dönem kapanışındaki birikimi varlıklara ekleme

- Kapatma sonucunda onayla "Birikime ekle" (TL alımı, dönemin son günü)
- Birikimler'de "Bekleyen birikimler" listesi
- Yeniden kapatmada bağlı kayıt yeni tutara güncellenir (0 → silinir), TL çıkışları aşılırsa reddedilir
- Panel "Toplam birikim" artık portföyün güncel değeri

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

backend/src/routes/asset.rs

@@ -9,6 +9,8 @@
 //! | POST   | `/api/assets/{id}/transactions`     | alım / satım ekle |
 //! | PATCH  | `/api/asset-transactions/{id}`      | işlemi düzenle |
 //! | DELETE | `/api/asset-transactions/{id}`      | işlemi sil (soft) |
+//! | GET    | `/api/savings/pending`              | kapanıp birikime henüz eklenmemiş dönemler |
+//! | POST   | `/api/periods/{id}/to-savings`      | dönemin birikimini TL varlığına alım olarak ekle |
 
 use axum::{
     Json,
@@ -292,3 +294,48 @@ pub async fn delete_tx(
     asset::delete_tx(&s.db, auth.household_id, path_id(&id)?).await?;
     Ok(StatusCode::NO_CONTENT)
 }
+
+#[derive(Serialize, TS)]
+#[ts(export, rename = "PendingSavings")]
+pub struct PendingDto {
+    period_id: String,
+    name: String,
+    /// Dönemin son günü (eklenecek alımın tarihi)
+    last_date: String,
+    /// Kuruş
+    #[ts(type = "number")]
+    to_savings: i64,
+}
+
+pub async fn pending(
+    State(s): State<AppState>,
+    auth: AuthUser,
+) -> AppResult<Json<Vec<PendingDto>>> {
+    let list = asset::pending_period_savings(&s.db, auth.household_id).await?;
+    Ok(Json(
+        list.into_iter()
+            .map(|p| {
+                let end = crate::services::calendar::parse_date(&p.end_date)
+                    .expect("geçerli bitiş tarihi");
+                PendingDto {
+                    period_id: p.id.to_string(),
+                    name: p.name,
+                    last_date: crate::services::calendar::format_date(
+                        end - time::Duration::days(1),
+                    ),
+                    to_savings: p.to_savings.unwrap_or(0),
+                }
+            })
+            .collect(),
+    ))
+}
+
+pub async fn add_period_savings(
+    State(s): State<AppState>,
+    auth: AuthUser,
+    Path(id): Path<String>,
+) -> AppResult<(StatusCode, Json<TxDto>)> {
+    let t =
+        asset::add_period_savings(&s.db, auth.household_id, auth.user_id, path_id(&id)?).await?;
+    Ok((StatusCode::CREATED, Json(t.into())))
+}

backend/src/routes/mod.rs

@@ -102,6 +102,8 @@ pub fn router(state: AppState) -> Router {
         .route("/entries/{id}/restore", post(entry::restore))
         .route("/assets", get(asset::list).post(asset::create))
         .route("/portfolio", get(rates::portfolio))
+        .route("/savings/pending", get(asset::pending))
+        .route("/periods/{id}/to-savings", post(asset::add_period_savings))
         .route("/rates", post(rates::create))
         .route("/rates/{id}", delete(rates::delete))
         .route("/assets/{id}", patch(asset::update))

backend/src/routes/period.rs

@@ -9,6 +9,7 @@
 //! | PATCH | `/api/periods/{id}`    | ad / tarihler / birikim hedefi / "Nasıl daha iyi…" |
 //! | POST  | `/api/periods/{id}/close`  | dönemi kapat: devir + birikime aktarılan (transaction) |
 //! | POST  | `/api/periods/{id}/reopen` | **sahip:** kapalı dönemi düzeltmeye aç (`correcting`) |
+//! | POST  | `/api/periods/{id}/to-savings` | kapanıştaki birikimi TL varlığına ekle (bkz. `routes/asset.rs`) |
 
 use axum::{
     Json,
@@ -223,6 +224,9 @@ pub struct CloseResultDto {
     to_savings: i64,
     /// Sonraki döneme devreden; yoksa `null`
     carryover: Option<CarryoverDto>,
+    /// Birikimlerde bu döneme bağlı kayıt var (yeniden kapatmada yeni tutara güncellendi).
+    /// `false` ve `to_savings > 0` → arayüz "Birikime ekle" önerir.
+    savings_linked: bool,
 }
 
 #[derive(Serialize, TS)]
@@ -256,6 +260,7 @@ pub async fn close(
         period: c.period.into(),
         realized_savings: c.realized_savings,
         to_savings: c.to_savings,
+        savings_linked: c.savings_linked,
         carryover: c.carryover.map(|x| CarryoverDto {
             kind: x.kind.as_str(),
             amount: x.amount,

backend/src/services/asset.rs

@@ -429,3 +429,193 @@ fn clean_note(n: Option<&str>) -> AppResult<Option<String>> {
 fn stale() -> AppError {
     AppError::Conflict("Kayıt başka biri tarafından değiştirildi, sayfayı yenileyin".into())
 }
+
+// ---------- Dönem kapanışından birikim ----------
+
+/// Kapanışta birikime aktarılan tutarın TL varlığına eklenmiş kaydı (dönem başına tek)
+pub async fn period_savings_tx(
+    db: &Database,
+    household_id: Uuid,
+    period_id: Uuid,
+) -> AppResult<Option<AssetTx>> {
+    let mut f = scope(household_id);
+    f.insert("source_period_id", period_id);
+    Ok(txs(db).find_one(f).await?)
+}
+
+async fn cash_asset(db: &Database, household_id: Uuid) -> AppResult<Asset> {
+    let mut f = scope(household_id);
+    f.insert("kind", "cash");
+    assets(db)
+        .find_one(f)
+        .await?
+        .ok_or_else(|| AppError::Internal("hanenin TL varlığı yok".into()))
+}
+
+/// Kapalı dönemin `to_savings` tutarını TL varlığına **alım** olarak ekler (kullanıcı onayıyla).
+/// Tarih = dönemin son günü. Aynı dönem ikinci kez eklenemez.
+pub async fn add_period_savings(
+    db: &Database,
+    household_id: Uuid,
+    user_id: Uuid,
+    period_id: Uuid,
+) -> AppResult<AssetTx> {
+    let p = crate::services::period::get(db, household_id, period_id).await?;
+    if p.status != crate::models::period::PeriodStatus::Closed {
+        return Err(AppError::BadRequest(
+            "Dönem kapanmadan birikime eklenemez".into(),
+        ));
+    }
+    let amount = p.to_savings.unwrap_or(0);
+    if amount <= 0 {
+        return Err(AppError::BadRequest(
+            "Bu dönemde birikime aktarılan tutar yok".into(),
+        ));
+    }
+    if period_savings_tx(db, household_id, period_id)
+        .await?
+        .is_some()
+    {
+        return Err(AppError::Conflict(
+            "Bu dönemin birikimi zaten eklendi".into(),
+        ));
+    }
+    let cash = cash_asset(db, household_id).await?;
+
+    let mut d = new_meta(household_id);
+    let id = d.get("_id").cloned().unwrap_or(Bson::Null);
+    d.insert("asset_id", cash.id);
+    d.insert("type", TxType::Buy.as_str());
+    d.insert("date", last_day(&p.end_date)?);
+    d.insert("quantity_e6", amount * 10_000);
+    d.insert("unit_price_e6", ONE_E6);
+    d.insert("total", amount);
+    d.insert("note", format!("{} kapanışı", p.name));
+    d.insert("source_period_id", period_id);
+    d.insert("created_by", user_id);
+    db.collection::<Document>(col::ASSET_TRANSACTIONS)
+        .insert_one(d)
+        .await?;
+    txs(db)
+        .find_one(doc! { "_id": id })
+        .await?
+        .ok_or_else(|| AppError::Internal("eklenen işlem okunamadı".into()))
+}
+
+/// Kapalı, birikime aktarılan tutarı olan ama henüz eklenmemiş dönemler (en yeni başta)
+pub async fn pending_period_savings(
+    db: &Database,
+    household_id: Uuid,
+) -> AppResult<Vec<crate::models::period::Period>> {
+    let linked: Vec<Uuid> = {
+        let mut f = scope(household_id);
+        f.insert("source_period_id", doc! { "$ne": null });
+        let mut c = txs(db).find(f).await?;
+        let mut v = Vec::new();
+        while c.advance().await? {
+            if let Some(p) = c.deserialize_current()?.source_period_id {
+                v.push(p);
+            }
+        }
+        v
+    };
+    Ok(crate::services::period::list(db, household_id)
+        .await?
+        .into_iter()
+        .filter(|p| {
+            p.status == crate::models::period::PeriodStatus::Closed
+                && p.to_savings.unwrap_or(0) > 0
+                && !linked.contains(&p.id)
+        })
+        .collect())
+}
+
+/// Yeniden kapatmada bağlı kayda yapılacak iş (transaction'dan önce hazırlanıp denetlenir)
+pub enum SavingsSync {
+    Update { id: Uuid, amount: i64, date: String },
+    Delete { id: Uuid },
+}
+
+/// Bağlı kayıt varsa yeni tutar/tarihe göre işi hazırlar. Tutar 0 → silinir.
+/// TL'de sonraki satışlar eldeki miktarı aşacaksa reddedilir (kapatma da yapılmaz).
+pub async fn plan_savings_sync(
+    db: &Database,
+    household_id: Uuid,
+    period_id: Uuid,
+    amount: i64,
+    end_date: &str,
+) -> AppResult<Option<SavingsSync>> {
+    let Some(linked) = period_savings_tx(db, household_id, period_id).await? else {
+        return Ok(None);
+    };
+    let date = last_day(end_date)?;
+    let mut list: Vec<AssetTx> = all_txs(db, household_id, Some(linked.asset_id))
+        .await?
+        .into_iter()
+        .filter(|x| x.id != linked.id)
+        .collect();
+    if amount > 0 {
+        let mut changed = linked.clone();
+        changed.date = date.clone();
+        changed.quantity_e6 = amount * 10_000;
+        changed.total = amount;
+        let pos = list.partition_point(|x| {
+            (x.date.as_str(), x.id.bytes()) <= (date.as_str(), linked.id.bytes())
+        });
+        list.insert(pos, changed);
+    }
+    if holding::holding(&moves(&list)).is_err() {
+        return Err(AppError::Conflict(
+            "Birikimden yapılan TL çıkışları yeni tutarı aşıyor; önce Birikimler'deki kayıtları düzeltin"
+                .into(),
+        ));
+    }
+    Ok(Some(if amount > 0 {
+        SavingsSync::Update {
+            id: linked.id,
+            amount,
+            date,
+        }
+    } else {
+        SavingsSync::Delete { id: linked.id }
+    }))
+}
+
+/// Hazırlanan işi kapatma transaction'ı içinde uygular
+pub async fn apply_savings_sync(
+    db: &Database,
+    session: &mut mongodb::ClientSession,
+    household_id: Uuid,
+    sync: &SavingsSync,
+) -> AppResult<()> {
+    let ts = now();
+    let (id, set) = match sync {
+        SavingsSync::Update { id, amount, date } => (
+            *id,
+            doc! {
+                "date": date,
+                "quantity_e6": amount * 10_000,
+                "unit_price_e6": ONE_E6,
+                "total": amount,
+                "updated_at": ts,
+            },
+        ),
+        SavingsSync::Delete { id } => (*id, doc! { "deleted_at": ts, "updated_at": ts }),
+    };
+    let mut f = scope(household_id);
+    f.insert("_id", id);
+    db.collection::<Document>(col::ASSET_TRANSACTIONS)
+        .update_one(f, doc! { "$set": set, "$inc": { "version": 1 } })
+        .session(session)
+        .await?;
+    Ok(())
+}
+
+/// Hariç bitiş → son gün (dahil)
+fn last_day(end_date: &str) -> AppResult<String> {
+    let end =
+        parse_date(end_date).ok_or_else(|| AppError::Internal("dönem bitişi geçersiz".into()))?;
+    Ok(crate::services::calendar::format_date(
+        end - time::Duration::days(1),
+    ))
+}

backend/src/services/closing.rs

@@ -25,7 +25,7 @@ use crate::{
         common::{new_meta, now, scope},
         period::{Period, PeriodStatus},
     },
-    services::{period, review},
+    services::{asset, period, review},
 };
 
 #[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq)]
@@ -54,6 +54,8 @@ pub struct Closing {
     pub realized_savings: i64,
     pub to_savings: i64,
     pub carryover: Option<Carry>,
+    /// Birikime eklenmiş kayıt var (yeniden kapatmada güncellendi)
+    pub savings_linked: bool,
 }
 
 /// Gerçekleşen birikimi birikim / devir olarak böler. `to_savings` verilmezse tamamı birikime.
@@ -99,6 +101,9 @@ pub async fn close(
         .realized_savings;
     let (to_savings, carry) = settle(realized, to_savings)?;
     let next = next_period(db, household_id, &p).await?;
+    // Yeniden kapatma: birikime eklenmiş kayıt varsa yeni tutara uyarlanır (önce denetlenir)
+    let savings_sync =
+        asset::plan_savings_sync(db, household_id, period_id, to_savings, &p.end_date).await?;
     let ts = now();
 
     let mut session = db.client().start_session().await?;
@@ -138,6 +143,10 @@ pub async fn close(
             .session(&mut session)
             .await?;
 
+        if let Some(sync) = &savings_sync {
+            asset::apply_savings_sync(db, &mut session, household_id, sync).await?;
+        }
+
         if let Some((kind, amount)) = carry {
             let mut d = new_meta(household_id);
             d.insert("from_period_id", period_id);
@@ -164,6 +173,7 @@ pub async fn close(
     }
 
     Ok(Closing {
+        savings_linked: matches!(savings_sync, Some(asset::SavingsSync::Update { .. })),
         period: period::get(db, household_id, period_id).await?,
         realized_savings: realized,
         to_savings,