feat(auth): kayıt, giriş, çıkış ve oturum (argon2 + JWT httpOnly cookie)

- Kayıt: kullanıcı + hane + örnek kategori/ödeme türü tek transaction'da
- Giriş: beni hatırla (30 gün / oturum), e-posta başına deneme sınırı
- AuthUser extractor: cookie'deki JWT'yi doğrular
- ValidJson: JSON + doğrulama, Türkçe hata mesajları
- api.http: auth istekleri eklendi
- Birim testleri: şifre, JWT, deneme sınırı, seed (11 test)

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

backend/Cargo.toml

@@ -4,13 +4,18 @@ version = "0.1.0"
 edition = "2024"
 
 [dependencies]
+argon2 = "0.6.0"
 axum = "0.8.9"
+axum-extra = { version = "0.12.6", features = ["cookie"] }
 dotenvy = "0.15.7"
+jsonwebtoken = { version = "11.1.0", default-features = false, features = ["rust_crypto"] }
 mongodb = "3.10.0"
 serde = { version = "1.0.229", features = ["derive"] }
 serde_json = "1.0.154"
 thiserror = "2.0.21"
+time = "0.3.55"
 tokio = { version = "1.54.1", features = ["full"] }
 tracing = "0.1.44"
 tracing-subscriber = { version = "0.3.23", features = ["env-filter"] }
 uuid = { version = "1.29.2", features = ["v7"] }
+validator = { version = "0.21.0", features = ["derive"] }

backend/api.http

@@ -5,3 +5,33 @@
 
 ### Sağlık kontrolü (DB erişilemezse 503 + "db": "error")
 GET {{baseUrl}}/health
+
+# ─────────────────────────── Kimlik doğrulama ───────────────────────────
+# REST Client cookie'leri otomatik saklar: kayıt/giriş sonrası diğer istekler oturumlu gider.
+
+### Kayıt (kullanıcı + hane + örnek kategoriler/ödeme türleri oluşur)
+POST {{baseUrl}}/auth/register
+Content-Type: application/json
+
+{
+  "name": "Suphi",
+  "email": "suphi@ornek.com",
+  "password": "gizli-sifre-123",
+  "household_name": "Çakır Hanesi"
+}
+
+### Giriş ("remember_me": true → 30 gün, false → tarayıcı kapanınca biter)
+POST {{baseUrl}}/auth/login
+Content-Type: application/json
+
+{
+  "email": "suphi@ornek.com",
+  "password": "gizli-sifre-123",
+  "remember_me": true
+}
+
+### Ben kimim? (oturum yoksa 401)
+GET {{baseUrl}}/auth/me
+
+### Çıkış
+POST {{baseUrl}}/auth/logout

backend/src/auth/jwt.rs

@@ -0,0 +1,104 @@
+//! Oturum token'ı (JWT, HS256).
+
+use std::time::{Duration, SystemTime, UNIX_EPOCH};
+
+use jsonwebtoken::{DecodingKey, EncodingKey, Header, Validation, decode, encode};
+use mongodb::bson::Uuid;
+use serde::{Deserialize, Serialize};
+
+use crate::{
+    error::{AppError, AppResult},
+    models::user::Role,
+};
+
+#[derive(Debug, Serialize, Deserialize)]
+pub struct Claims {
+    /// Kullanıcı kimliği
+    pub sub: String,
+    /// Hane kimliği
+    pub hid: String,
+    pub role: Role,
+    pub iat: u64,
+    pub exp: u64,
+}
+
+pub struct Jwt {
+    enc: EncodingKey,
+    dec: DecodingKey,
+}
+
+impl Jwt {
+    pub fn new(secret: &str) -> Self {
+        Self {
+            enc: EncodingKey::from_secret(secret.as_bytes()),
+            dec: DecodingKey::from_secret(secret.as_bytes()),
+        }
+    }
+
+    pub fn issue(
+        &self,
+        user_id: Uuid,
+        household_id: Uuid,
+        role: Role,
+        ttl: Duration,
+    ) -> AppResult<String> {
+        let now = unix_now();
+        let claims = Claims {
+            sub: user_id.to_string(),
+            hid: household_id.to_string(),
+            role,
+            iat: now,
+            exp: now + ttl.as_secs(),
+        };
+        encode(&Header::default(), &claims, &self.enc)
+            .map_err(|e| AppError::Internal(format!("JWT üretilemedi: {e}")))
+    }
+
+    /// İmza ve süre geçerliyse claim'leri döner.
+    pub fn verify(&self, token: &str) -> Option<Claims> {
+        decode::<Claims>(token, &self.dec, &Validation::default())
+            .ok()
+            .map(|t| t.claims)
+    }
+}
+
+fn unix_now() -> u64 {
+    SystemTime::now()
+        .duration_since(UNIX_EPOCH)
+        .map(|d| d.as_secs())
+        .unwrap_or(0)
+}
+
+#[cfg(test)]
+mod tests {
+    use super::*;
+    use crate::models::common::new_id;
+
+    const SECRET: &str = "test-secret-en-az-32-karakter-uzunlugunda!!";
+
+    #[test]
+    fn roundtrip() {
+        let jwt = Jwt::new(SECRET);
+        let (uid, hid) = (new_id(), new_id());
+        let token = jwt
+            .issue(uid, hid, Role::Owner, Duration::from_secs(60))
+            .unwrap();
+        let c = jwt.verify(&token).unwrap();
+        assert_eq!(c.sub, uid.to_string());
+        assert_eq!(c.hid, hid.to_string());
+        assert_eq!(c.role, Role::Owner);
+    }
+
+    #[test]
+    fn rejects_wrong_secret_and_garbage() {
+        let token = Jwt::new(SECRET)
+            .issue(new_id(), new_id(), Role::Member, Duration::from_secs(60))
+            .unwrap();
+        assert!(
+            Jwt::new("baska-bir-gizli-anahtar-32-karakterden-uzun")
+                .verify(&token)
+                .is_none()
+        );
+        assert!(Jwt::new(SECRET).verify("rastgele.metin.token").is_none());
+    }
+}

backend/src/auth/limiter.rs

@@ -0,0 +1,78 @@
+//! Basit, bellek içi giriş deneme sınırlayıcı.
+//!
+//! Anahtar: e-posta adresi. Pencere içinde `max_failures` hatalı denemeden sonra
+//! pencere dolana kadar giriş engellenir. Başarılı girişte sayaç sıfırlanır.
+//! (Tek sunucu için yeterli; sunucu yeniden başlarsa sayaçlar sıfırlanır.)
+
+use std::{
+    collections::HashMap,
+    sync::Mutex,
+    time::{Duration, Instant},
+};
+
+pub struct LoginLimiter {
+    attempts: Mutex<HashMap<String, (u32, Instant)>>,
+    max_failures: u32,
+    window: Duration,
+}
+
+impl LoginLimiter {
+    pub fn new(max_failures: u32, window: Duration) -> Self {
+        Self {
+            attempts: Mutex::new(HashMap::new()),
+            max_failures,
+            window,
+        }
+    }
+
+    /// Bu anahtar için giriş denemesine izin var mı?
+    pub fn is_allowed(&self, key: &str) -> bool {
+        let map = self.attempts.lock().unwrap();
+        match map.get(key) {
+            Some((count, since)) => *count < self.max_failures || since.elapsed() >= self.window,
+            None => true,
+        }
+    }
+
+    pub fn record_failure(&self, key: &str) {
+        let mut map = self.attempts.lock().unwrap();
+        // Süresi dolmuş kayıtları temizle (bellek büyümesin)
+        map.retain(|_, (_, since)| since.elapsed() < self.window);
+        let entry = map.entry(key.to_string()).or_insert((0, Instant::now()));
+        entry.0 += 1;
+    }
+
+    pub fn reset(&self, key: &str) {
+        self.attempts.lock().unwrap().remove(key);
+    }
+}
+
+#[cfg(test)]
+mod tests {
+    use super::*;
+
+    #[test]
+    fn blocks_after_max_failures_and_resets() {
+        let l = LoginLimiter::new(3, Duration::from_secs(60));
+        for _ in 0..3 {
+            assert!(l.is_allowed("a@b.c"));
+            l.record_failure("a@b.c");
+        }
+        assert!(!l.is_allowed("a@b.c"), "3 hatadan sonra engellenmeli");
+        assert!(
+            l.is_allowed("baska@b.c"),
+            "diğer kullanıcılar etkilenmemeli"
+        );
+        l.reset("a@b.c");
+        assert!(l.is_allowed("a@b.c"));
+    }
+
+    #[test]
+    fn unblocks_after_window() {
+        let l = LoginLimiter::new(1, Duration::from_millis(20));
+        l.record_failure("x");
+        assert!(!l.is_allowed("x"));
+        std::thread::sleep(Duration::from_millis(30));
+        assert!(l.is_allowed("x"));
+    }
+}

backend/src/auth/mod.rs

@@ -0,0 +1,8 @@
+//! Kimlik doğrulama: şifre hash'leme, JWT, oturum cookie'si, giriş deneme sınırı.
+
+pub mod jwt;
+pub mod limiter;
+pub mod password;
+pub mod session;
+
+pub use session::AuthUser;

backend/src/auth/password.rs

@@ -0,0 +1,76 @@
+//! Argon2id ile şifre hash'leme.
+//!
+//! Hash'leme bilerek yavaştır (kaba kuvvet saldırısını zorlaştırmak için), bu yüzden
+//! async sunucuyu bloklamasın diye `spawn_blocking` ile ayrı bir iş parçacığında çalışır.
+
+use std::sync::LazyLock;
+
+use argon2::{
+    Argon2,
+    password_hash::{PasswordHasher, PasswordVerifier, phc::PasswordHash},
+};
+
+use crate::error::{AppError, AppResult};
+
+fn hash_sync(password: &str) -> AppResult<String> {
+    Argon2::default()
+        .hash_password(password.as_bytes())
+        .map(|h| h.to_string())
+        .map_err(|e| AppError::Internal(format!("şifre hash'lenemedi: {e}")))
+}
+
+fn verify_sync(password: &str, hash: &str) -> bool {
+    PasswordHash::new(hash)
+        .map(|h| {
+            Argon2::default()
+                .verify_password(password.as_bytes(), &h)
+                .is_ok()
+        })
+        .unwrap_or(false)
+}
+
+/// Kullanıcı bulunamadığında da aynı sürede yanıt vermek için kullanılan sahte hash.
+/// (Aksi halde yanıt süresinden "bu e-posta kayıtlı mı" anlaşılabilir.)
+static DUMMY_HASH: LazyLock<String> =
+    LazyLock::new(|| hash_sync("kakeibo-dummy-password").expect("dummy hash"));
+
+pub async fn hash(password: String) -> AppResult<String> {
+    tokio::task::spawn_blocking(move || hash_sync(&password))
+        .await
+        .map_err(|e| AppError::Internal(format!("hash görevi: {e}")))?
+}
+
+/// `hash` `None` ise sahte hash ile doğrulama yapılır ve her zaman `false` döner.
+pub async fn verify(password: String, hash: Option<String>) -> bool {
+    tokio::task::spawn_blocking(move || match hash {
+        Some(h) => verify_sync(&password, &h),
+        None => {
+            let _ = verify_sync(&password, &DUMMY_HASH);
+            false
+        }
+    })
+    .await
+    .unwrap_or(false)
+}
+
+#[cfg(test)]
+mod tests {
+    use super::*;
+
+    #[test]
+    fn hash_and_verify() {
+        let h = hash_sync("gizli-sifre-123").unwrap();
+        assert!(h.starts_with("$argon2id$"));
+        assert!(verify_sync("gizli-sifre-123", &h));
+        assert!(!verify_sync("yanlis-sifre", &h));
+    }
+
+    #[test]
+    fn same_password_different_hashes() {
+        // Her hash'te rastgele "tuz" (salt) kullanılır
+        assert_ne!(
+            hash_sync("abc12345").unwrap(),
+            hash_sync("abc12345").unwrap()
+        );
+    }
+}

backend/src/auth/session.rs

@@ -0,0 +1,65 @@
+//! Oturum cookie'si ve `AuthUser` extractor'ı.
+//!
+//! Bir route parametrelerine `user: AuthUser` eklediğinde, Axum isteği işlemeden önce
+//! cookie'deki JWT'yi doğrular; geçersizse route hiç çalışmaz, 401 döner.
+
+use std::time::Duration;
+
+use axum::{extract::FromRequestParts, http::request::Parts};
+use axum_extra::extract::cookie::{Cookie, CookieJar, SameSite};
+use mongodb::bson::Uuid;
+
+use crate::{error::AppError, models::user::Role, state::AppState};
+
+pub const COOKIE_NAME: &str = "kakeibo_session";
+
+/// "Beni hatırla" seçiliyse oturum süresi
+pub const REMEMBER_TTL: Duration = Duration::from_secs(30 * 24 * 60 * 60);
+/// "Beni hatırla" seçili değilse (tarayıcı kapanınca da cookie silinir)
+pub const SESSION_TTL: Duration = Duration::from_secs(12 * 60 * 60);
+
+pub fn ttl(remember: bool) -> Duration {
+    if remember { REMEMBER_TTL } else { SESSION_TTL }
+}
+
+pub fn session_cookie(token: String, remember: bool, secure: bool) -> Cookie<'static> {
+    let mut c = Cookie::build((COOKIE_NAME, token))
+        .http_only(true) // JavaScript okuyamaz → XSS ile çalınamaz
+        .secure(secure) // yalnızca HTTPS'te gönderilir (canlıda)
+        .same_site(SameSite::Lax) // başka sitelerden gelen POST'larda gönderilmez
+        .path("/");
+    if remember {
+        c = c.max_age(time::Duration::seconds(REMEMBER_TTL.as_secs() as i64));
+    }
+    c.build()
+}
+
+pub fn removal_cookie() -> Cookie<'static> {
+    Cookie::build((COOKIE_NAME, "")).path("/").build()
+}
+
+/// Oturum açmış kullanıcı (JWT'den).
+#[derive(Debug, Clone, Copy)]
+pub struct AuthUser {
+    pub user_id: Uuid,
+    pub household_id: Uuid,
+    #[allow(dead_code)] // Faz 1 – Adım 4'te (davet, yetki kontrolü) kullanılacak
+    pub role: Role,
+}
+
+impl FromRequestParts<AppState> for AuthUser {
+    type Rejection = AppError;
+
+    async fn from_request_parts(parts: &mut Parts, state: &AppState) -> Result<Self, AppError> {
+        let jar = CookieJar::from_headers(&parts.headers);
+        let token = jar.get(COOKIE_NAME).ok_or(AppError::Unauthorized)?.value();
+        let claims = state.jwt.verify(token).ok_or(AppError::Unauthorized)?;
+
+        let parse = |s: &str| Uuid::parse_str(s).map_err(|_| AppError::Unauthorized);
+        Ok(Self {
+            user_id: parse(&claims.sub)?,
+            household_id: parse(&claims.hid)?,
+            role: claims.role,
+        })
+    }
+}

backend/src/config.rs

@@ -5,7 +5,6 @@ use std::env;
 #[derive(Debug, Clone)]
 pub struct Config {
     pub mongodb_uri: String,
-    #[allow(dead_code)] // Faz 1 – Adım 3'te (JWT) kullanılacak
     pub jwt_secret: String,
     pub app_url: String,
     pub port: u16,
@@ -49,7 +48,6 @@ impl Config {
     }
 
     /// Cookie'lerde `Secure` bayrağı yalnızca HTTPS'te açılır.
-    #[allow(dead_code)] // Faz 1 – Adım 3'te (kimlik doğrulama) kullanılacak
     pub fn is_https(&self) -> bool {
         self.app_url.starts_with("https://")
     }

backend/src/db/mod.rs

@@ -32,6 +32,20 @@ pub async fn ping(db: &Database) -> mongodb::error::Result<()> {
     db.run_command(doc! { "ping": 1 }).await.map(|_| ())
 }
 
+/// Benzersiz indeks ihlali mi? (ör. aynı e-postayla ikinci kayıt — hata kodu 11000)
+pub fn is_duplicate_key(e: &mongodb::error::Error) -> bool {
+    use mongodb::error::{ErrorKind, WriteFailure};
+    match e.kind.as_ref() {
+        ErrorKind::Write(WriteFailure::WriteError(we)) => we.code == 11000,
+        ErrorKind::Command(ce) => ce.code == 11000,
+        ErrorKind::InsertMany(ime) => ime
+            .write_errors
+            .as_ref()
+            .is_some_and(|errs| errs.iter().any(|we| we.code == 11000)),
+        _ => false,
+    }
+}
+
 /// Açılışta çalışır: bekleyen migration'lar, ardından indeksler.
 /// İkisi de tekrar çalıştırılabilir (idempotent); zaten yapılmış olanı atlar.
 pub async fn prepare(db: &Database) -> mongodb::error::Result<()> {

backend/src/error.rs

@@ -8,6 +8,7 @@ use axum::{
 };
 use serde_json::json;
 
+#[allow(dead_code)] // NotFound/Forbidden: Faz 1 – Adım 4-5'te kullanılacak
 #[derive(Debug, thiserror::Error)]
 pub enum AppError {
     #[error("Kayıt bulunamadı")]
@@ -16,6 +17,8 @@ pub enum AppError {
     BadRequest(String),
     #[error("Oturum açmanız gerekiyor")]
     Unauthorized,
+    #[error("E-posta veya şifre hatalı")]
+    InvalidCredentials,
     #[error("Bu işlem için yetkiniz yok")]
     Forbidden,
     #[error("{0}")]
@@ -34,6 +37,7 @@ impl AppError {
             Self::NotFound => (StatusCode::NOT_FOUND, "not_found"),
             Self::BadRequest(_) => (StatusCode::BAD_REQUEST, "bad_request"),
             Self::Unauthorized => (StatusCode::UNAUTHORIZED, "unauthorized"),
+            Self::InvalidCredentials => (StatusCode::UNAUTHORIZED, "invalid_credentials"),
             Self::Forbidden => (StatusCode::FORBIDDEN, "forbidden"),
             Self::Conflict(_) => (StatusCode::CONFLICT, "conflict"),
             Self::TooManyRequests => (StatusCode::TOO_MANY_REQUESTS, "too_many_requests"),
@@ -64,5 +68,18 @@ impl IntoResponse for AppError {
     }
 }
 
+/// Doğrulama hatası → ilk alanın Türkçe mesajıyla 400.
+impl From<validator::ValidationErrors> for AppError {
+    fn from(errors: validator::ValidationErrors) -> Self {
+        let message = errors
+            .field_errors()
+            .values()
+            .flat_map(|list| list.iter())
+            .find_map(|e| e.message.as_ref().map(|m| m.to_string()))
+            .unwrap_or_else(|| "Girilen bilgiler geçersiz".into());
+        AppError::BadRequest(message)
+    }
+}
+
 /// Route fonksiyonlarında kısa dönüş tipi: `AppResult<Json<T>>`
 pub type AppResult<T> = Result<T, AppError>;

backend/src/extract.rs

@@ -0,0 +1,31 @@
+//! Özel extractor'lar.
+
+use axum::{
+    Json,
+    extract::{FromRequest, Request},
+};
+use serde::de::DeserializeOwned;
+use validator::Validate;
+
+use crate::error::AppError;
+
+/// `Json<T>` gibi çalışır, ek olarak `validator` kurallarını da kontrol eder.
+/// Hatalı JSON veya geçersiz alanlarda Türkçe 400 hatası döner.
+pub struct ValidJson<T>(pub T);
+
+impl<T, S> FromRequest<S> for ValidJson<T>
+where
+    T: DeserializeOwned + Validate,
+    S: Send + Sync,
+{
+    type Rejection = AppError;
+
+    async fn from_request(req: Request, state: &S) -> Result<Self, AppError> {
+        let Json(value) = Json::<T>::from_request(req, state).await.map_err(|e| {
+            tracing::debug!(error = %e, "JSON okunamadı");
+            AppError::BadRequest("Gönderilen veri okunamadı veya eksik alan var".into())
+        })?;
+        value.validate()?;
+        Ok(Self(value))
+    }
+}

backend/src/main.rs

@@ -1,16 +1,22 @@
+mod auth;
 mod config;
 mod db;
-#[allow(dead_code)] // AppError, Faz 1 – Adım 3 itibarıyla route'larda kullanılacak
 mod error;
+mod extract;
 mod models;
 mod routes;
+mod services;
 mod state;
 
-use std::{net::SocketAddr, process::ExitCode, sync::Arc};
+use std::{net::SocketAddr, process::ExitCode, sync::Arc, time::Duration};
 
 use tracing_subscriber::EnvFilter;
 
-use crate::{config::Config, state::AppState};
+use crate::{
+    auth::{jwt::Jwt, limiter::LoginLimiter},
+    config::Config,
+    state::AppState,
+};
 
 #[tokio::main]
 async fn main() -> ExitCode {
@@ -53,6 +59,9 @@ async fn main() -> ExitCode {
     let port = config.port;
     let state = AppState {
         db,
+        jwt: Arc::new(Jwt::new(&config.jwt_secret)),
+        // Aynı e-postaya 15 dakikada en fazla 5 hatalı giriş denemesi
+        login_limiter: Arc::new(LoginLimiter::new(5, Duration::from_secs(15 * 60))),
         config: Arc::new(config),
     };
     let app = routes::router(state);

backend/src/models/common.rs

@@ -3,8 +3,6 @@
 //! Her kayıt şu alanları taşır:
 //! `_id` (UUID v7), `household_id`, `created_at`, `updated_at`, `deleted_at`, `version`
 
-#![allow(dead_code)] // Faz 1 – Adım 3 itibarıyla kullanılacak
-
 use mongodb::bson::{DateTime, Document, Uuid, doc};
 
 /// Yeni UUID v7 üretir. İlk 48 bit zaman damgası olduğu için
@@ -38,6 +36,7 @@ pub fn scope(household_id: Uuid) -> Document {
     doc! { "household_id": household_id, "deleted_at": null }
 }
 
+#[allow(dead_code)] // Faz 1 – Adım 5'te (kategori güncelleme) kullanılacak
 /// Güncellemelerde eklenecek ortak kısım: `updated_at` yenilenir, `version` +1.
 pub fn touch() -> Document {
     doc! {

backend/src/models/household.rs

@@ -0,0 +1,19 @@
+//! `households` koleksiyonu (DATA_MODEL.md §3.2).
+
+use mongodb::bson::{Document, doc};
+use serde::Deserialize;
+
+/// Veritabanından okunan hane (yalnızca ihtiyaç duyulan alanlar).
+#[derive(Debug, Deserialize)]
+pub struct Household {
+    pub name: String,
+}
+
+/// Yeni hane için varsayılan ayarlar.
+pub fn default_settings() -> Document {
+    doc! {
+        "currency": "TRY",
+        "budget_split_pct": { "needs": 50, "wants": 30, "culture": 10, "unexpected": 10 },
+        "budget_suggestion": "default",
+    }
+}

backend/src/models/mod.rs

@@ -2,3 +2,5 @@
 //! Şema: `docs/DATA_MODEL.md`
 
 pub mod common;
+pub mod household;
+pub mod user;

backend/src/models/user.rs

@@ -0,0 +1,32 @@
+//! `users` koleksiyonu (DATA_MODEL.md §3.1).
+
+use mongodb::bson::Uuid;
+use serde::{Deserialize, Serialize};
+
+#[derive(Debug, Clone, Copy, PartialEq, Eq, Serialize, Deserialize)]
+#[serde(rename_all = "lowercase")]
+pub enum Role {
+    Owner,
+    Member,
+}
+
+impl Role {
+    pub fn as_str(self) -> &'static str {
+        match self {
+            Role::Owner => "owner",
+            Role::Member => "member",
+        }
+    }
+}
+
+/// Veritabanından okunan kullanıcı (yalnızca ihtiyaç duyulan alanlar).
+#[derive(Debug, Deserialize)]
+pub struct User {
+    #[serde(rename = "_id")]
+    pub id: Uuid,
+    pub household_id: Uuid,
+    pub email: String,
+    pub password_hash: String,
+    pub name: String,
+    pub role: Role,
+}

backend/src/routes/auth.rs

@@ -0,0 +1,210 @@
+//! Kimlik doğrulama uç noktaları:
+//! `POST /api/auth/register`, `POST /api/auth/login`, `POST /api/auth/logout`, `GET /api/auth/me`
+
+use axum::{Json, extract::State, http::StatusCode};
+use axum_extra::extract::cookie::CookieJar;
+use mongodb::bson::{Uuid, doc};
+use serde::{Deserialize, Serialize};
+use validator::Validate;
+
+use crate::{
+    auth::{
+        AuthUser, password,
+        session::{removal_cookie, session_cookie, ttl},
+    },
+    db::col,
+    error::{AppError, AppResult},
+    extract::ValidJson,
+    models::{
+        common::{now, scope},
+        household::Household,
+        user::{Role, User},
+    },
+    services::account::{self, NewAccount},
+    state::AppState,
+};
+
+// ---------- İstek / yanıt yapıları ----------
+
+#[derive(Deserialize, Validate)]
+pub struct RegisterRequest {
+    #[validate(length(min = 1, max = 80, message = "Ad 1–80 karakter olmalı"))]
+    name: String,
+    #[validate(email(message = "Geçerli bir e-posta adresi girin"))]
+    email: String,
+    #[validate(length(min = 8, max = 128, message = "Şifre en az 8 karakter olmalı"))]
+    password: String,
+    #[validate(length(max = 80, message = "Hane adı en fazla 80 karakter olabilir"))]
+    household_name: Option<String>,
+}
+
+#[derive(Deserialize, Validate)]
+pub struct LoginRequest {
+    #[validate(length(min = 1, message = "E-posta gerekli"))]
+    email: String,
+    #[validate(length(min = 1, message = "Şifre gerekli"))]
+    password: String,
+    #[serde(default)]
+    remember_me: bool,
+}
+
+#[derive(Serialize)]
+pub struct MeResponse {
+    user: UserDto,
+    household: HouseholdDto,
+}
+
+#[derive(Serialize)]
+struct UserDto {
+    id: String,
+    name: String,
+    email: String,
+    role: Role,
+}
+
+#[derive(Serialize)]
+struct HouseholdDto {
+    id: String,
+    name: String,
+}
+
+// ---------- Uç noktalar ----------
+
+pub async fn register(
+    State(state): State<AppState>,
+    jar: CookieJar,
+    ValidJson(req): ValidJson<RegisterRequest>,
+) -> AppResult<(StatusCode, CookieJar, Json<MeResponse>)> {
+    let name = req.name.trim().to_string();
+    if name.is_empty() {
+        return Err(AppError::BadRequest("Ad boş olamaz".into()));
+    }
+    let email = normalize_email(&req.email);
+    let household_name = req
+        .household_name
+        .map(|h| h.trim().to_string())
+        .filter(|h| !h.is_empty())
+        .unwrap_or_else(|| format!("{name} Hanesi"));
+
+    let password_hash = password::hash(req.password).await?;
+    let created = account::register(
+        &state.db,
+        NewAccount {
+            name,
+            email,
+            password_hash,
+            household_name,
+        },
+    )
+    .await?;
+
+    let token = state.jwt.issue(
+        created.user_id,
+        created.household_id,
+        Role::Owner,
+        ttl(true),
+    )?;
+    let jar = jar.add(session_cookie(token, true, state.config.is_https()));
+
+    let me = load_me(&state, created.user_id, created.household_id).await?;
+    Ok((StatusCode::CREATED, jar, Json(me)))
+}
+
+pub async fn login(
+    State(state): State<AppState>,
+    jar: CookieJar,
+    ValidJson(req): ValidJson<LoginRequest>,
+) -> AppResult<(CookieJar, Json<MeResponse>)> {
+    let email = normalize_email(&req.email);
+
+    if !state.login_limiter.is_allowed(&email) {
+        tracing::warn!(%email, "giriş deneme sınırı aşıldı");
+        return Err(AppError::TooManyRequests);
+    }
+
+    let user = state
+        .db
+        .collection::<User>(col::USERS)
+        .find_one(doc! { "email": &email, "deleted_at": null })
+        .await?;
+
+    let hash = user.as_ref().map(|u| u.password_hash.clone());
+    if !password::verify(req.password, hash).await {
+        state.login_limiter.record_failure(&email);
+        return Err(AppError::InvalidCredentials);
+    }
+    // verify() true döndüyse kullanıcı kesin vardır
+    let user = user.ok_or(AppError::InvalidCredentials)?;
+    state.login_limiter.reset(&email);
+
+    state
+        .db
+        .collection::<User>(col::USERS)
+        .update_one(
+            doc! { "_id": user.id },
+            doc! { "$set": { "last_login_at": now() } },
+        )
+        .await?;
+
+    let token = state
+        .jwt
+        .issue(user.id, user.household_id, user.role, ttl(req.remember_me))?;
+    let jar = jar.add(session_cookie(
+        token,
+        req.remember_me,
+        state.config.is_https(),
+    ));
+
+    let me = load_me(&state, user.id, user.household_id).await?;
+    Ok((jar, Json(me)))
+}
+
+pub async fn logout(jar: CookieJar) -> (StatusCode, CookieJar) {
+    (StatusCode::NO_CONTENT, jar.remove(removal_cookie()))
+}
+
+pub async fn me(State(state): State<AppState>, auth: AuthUser) -> AppResult<Json<MeResponse>> {
+    load_me(&state, auth.user_id, auth.household_id)
+        .await
+        .map(Json)
+}
+
+// ---------- Yardımcılar ----------
+
+fn normalize_email(email: &str) -> String {
+    email.trim().to_lowercase()
+}
+
+/// Kullanıcı ve hanesini okur. Kullanıcı silinmişse oturum geçersiz sayılır.
+async fn load_me(state: &AppState, user_id: Uuid, household_id: Uuid) -> AppResult<MeResponse> {
+    let mut user_filter = scope(household_id);
+    user_filter.insert("_id", user_id);
+    let user = state
+        .db
+        .collection::<User>(col::USERS)
+        .find_one(user_filter)
+        .await?
+        .ok_or(AppError::Unauthorized)?;
+
+    let mut hh_filter = scope(household_id);
+    hh_filter.insert("_id", household_id);
+    let household = state
+        .db
+        .collection::<Household>(col::HOUSEHOLDS)
+        .find_one(hh_filter)
+        .await?
+        .ok_or(AppError::Unauthorized)?;
+
+    Ok(MeResponse {
+        user: UserDto {
+            id: user.id.to_string(),
+            name: user.name,
+            email: user.email,
+            role: user.role,
+        },
+        household: HouseholdDto {
+            id: household_id.to_string(),
+            name: household.name,
+        },
+    })
+}

backend/src/routes/mod.rs

@@ -1,13 +1,22 @@
 //! API route'larının tek giriş noktası. Tüm uç noktalar `/api` altında.
 
+mod auth;
 mod health;
 
-use axum::{Router, routing::get};
+use axum::{
+    Router,
+    routing::{get, post},
+};
 
 use crate::state::AppState;
 
 pub fn router(state: AppState) -> Router {
-    let api = Router::new().route("/health", get(health::health));
+    let api = Router::new()
+        .route("/health", get(health::health))
+        .route("/auth/register", post(auth::register))
+        .route("/auth/login", post(auth::login))
+        .route("/auth/logout", post(auth::logout))
+        .route("/auth/me", get(auth::me));
 
     Router::new().nest("/api", api).with_state(state)
 }

backend/src/services/account.rs

@@ -0,0 +1,94 @@
+//! Hesap işlemleri: kayıt (kullanıcı + hane + başlangıç verileri).
+
+use mongodb::{
+    Database,
+    bson::{Bson, Document, Uuid, doc},
+};
+
+use crate::{
+    db::{col, is_duplicate_key},
+    error::{AppError, AppResult},
+    models::{
+        common::{new_id, new_meta},
+        household::default_settings,
+        user::Role,
+    },
+    services::seed,
+};
+
+pub struct NewAccount {
+    pub name: String,
+    pub email: String,
+    pub password_hash: String,
+    pub household_name: String,
+}
+
+pub struct CreatedAccount {
+    pub user_id: Uuid,
+    pub household_id: Uuid,
+}
+
+/// Kullanıcıyı, hanesini, örnek kategori ve ödeme türlerini **tek transaction** içinde oluşturur.
+/// Herhangi bir adım başarısız olursa hiçbir kayıt oluşmaz.
+pub async fn register(db: &Database, acc: NewAccount) -> AppResult<CreatedAccount> {
+    let household_id = new_id();
+    let user_id = new_id();
+
+    // Hanede household_id = _id (DATA_MODEL §3.2)
+    let mut household = new_meta(household_id);
+    household.insert("_id", household_id);
+    household.insert("name", acc.household_name);
+    household.insert("owner_id", user_id);
+    household.insert("settings", default_settings());
+
+    let mut user = new_meta(household_id);
+    user.insert("_id", user_id);
+    user.insert("email", acc.email);
+    user.insert("password_hash", acc.password_hash);
+    user.insert("name", acc.name);
+    user.insert("role", Role::Owner.as_str());
+    user.insert("preferences", doc! { "theme": "system" });
+    user.insert("last_login_at", Bson::Null);
+
+    let mut session = db.client().start_session().await?;
+    session.start_transaction().await?;
+
+    let result: mongodb::error::Result<()> = async {
+        let docs = |name| db.collection::<Document>(name);
+        docs(col::HOUSEHOLDS)
+            .insert_one(household)
+            .session(&mut session)
+            .await?;
+        docs(col::USERS)
+            .insert_one(user)
+            .session(&mut session)
+            .await?;
+        docs(col::CATEGORIES)
+            .insert_many(seed::categories(household_id))
+            .session(&mut session)
+            .await?;
+        docs(col::PAYMENT_METHODS)
+            .insert_many(seed::payment_methods(household_id))
+            .session(&mut session)
+            .await?;
+        Ok(())
+    }
+    .await;
+
+    match result {
+        Ok(()) => session.commit_transaction().await?,
+        Err(e) => {
+            let _ = session.abort_transaction().await;
+            return Err(if is_duplicate_key(&e) {
+                AppError::Conflict("Bu e-posta adresi zaten kayıtlı".into())
+            } else {
+                e.into()
+            });
+        }
+    }
+
+    Ok(CreatedAccount {
+        user_id,
+        household_id,
+    })
+}

backend/src/services/mod.rs

@@ -0,0 +1,4 @@
+//! İş mantığı. Route'lar ince kalır; asıl işi buradaki fonksiyonlar yapar.
+
+pub mod account;
+pub mod seed;

backend/src/services/seed.rs

@@ -0,0 +1,75 @@
+//! Yeni hane için örnek alt kategoriler ve ödeme türleri (DATA_MODEL.md §3.5, §3.6).
+
+use mongodb::bson::{Document, Uuid};
+
+use crate::models::common::new_meta;
+
+/// (grup, ad, emoji)
+const CATEGORIES: &[(&str, &str, &str)] = &[
+    ("needs", "Market", "🛒"),
+    ("needs", "Kira", "🏠"),
+    ("needs", "Faturalar", "💡"),
+    ("needs", "Ulaşım", "🚌"),
+    ("wants", "Dışarıda yemek", "🍽️"),
+    ("wants", "Giyim", "👕"),
+    ("wants", "Eğlence", "🎉"),
+    ("culture", "Kitap", "📖"),
+    ("culture", "Eğitim", "🎓"),
+    ("culture", "Sinema/Konser", "🎬"),
+    ("unexpected", "Sağlık", "💊"),
+    ("unexpected", "Tamir", "🔧"),
+    ("unexpected", "Hediye", "🎁"),
+];
+
+/// (ad, emoji)
+const PAYMENT_METHODS: &[(&str, &str)] = &[
+    ("Nakit", "💵"),
+    ("Kredi Kartı", "💳"),
+    ("Banka Kartı", "🏧"),
+    ("Havale/EFT", "🔁"),
+];
+
+pub fn categories(household_id: Uuid) -> Vec<Document> {
+    CATEGORIES
+        .iter()
+        .enumerate()
+        .map(|(i, (group, name, emoji))| {
+            let mut d = new_meta(household_id);
+            d.insert("group", *group);
+            d.insert("name", *name);
+            d.insert("emoji", *emoji);
+            d.insert("sort_order", (i as i32 + 1) * 10);
+            d.insert("is_active", true);
+            d
+        })
+        .collect()
+}
+
+pub fn payment_methods(household_id: Uuid) -> Vec<Document> {
+    PAYMENT_METHODS
+        .iter()
+        .enumerate()
+        .map(|(i, (name, emoji))| {
+            let mut d = new_meta(household_id);
+            d.insert("name", *name);
+            d.insert("emoji", *emoji);
+            d.insert("sort_order", (i as i32 + 1) * 10);
+            d.insert("is_active", true);
+            d
+        })
+        .collect()
+}
+
+#[cfg(test)]
+mod tests {
+    use super::*;
+    use crate::models::common::new_id;
+
+    #[test]
+    fn every_group_has_categories() {
+        let docs = categories(new_id());
+        for g in ["needs", "wants", "culture", "unexpected"] {
+            assert!(docs.iter().any(|d| d.get_str("group").unwrap() == g));
+        }
+    }
+}

backend/src/state.rs

@@ -4,12 +4,16 @@ use std::sync::Arc;
 
 use mongodb::Database;
 
-use crate::config::Config;
+use crate::{
+    auth::{jwt::Jwt, limiter::LoginLimiter},
+    config::Config,
+};
 
 /// `Clone` ucuzdur: `Database` ve `Arc` içte referans sayımı kullanır, veri kopyalanmaz.
 #[derive(Clone)]
 pub struct AppState {
     pub db: Database,
-    #[allow(dead_code)] // Faz 1 – Adım 3'te kullanılacak
     pub config: Arc<Config>,
+    pub jwt: Arc<Jwt>,
+    pub login_limiter: Arc<LoginLimiter>,
 }

docs/MEMORY.md

@@ -1,7 +1,7 @@
 # 🧠 Proje Hafızası
 
 ## ▶️ Sıradaki Adım
-**Faz 1 – Adım 3:** Kimlik doğrulama: `POST /api/auth/register` (kullanıcı + hane + örnek kategori/ödeme türü, transaction), `login`, `logout`, `GET /api/auth/me`; argon2, JWT httpOnly cookie, giriş rate limit.
+**Faz 1 – Adım 4:** Hane izolasyonu (AuthUser'ın tüm hane route'larında zorunlu kullanımı, `scope()`), üye davet kodu: `POST /api/household/invites` (yalnızca owner), `POST /api/auth/register` ile `invite_code` → mevcut haneye `member` olarak katılma; `GET /api/household` üye listesi.
 
 ## 📌 Alınan Kararlar
 - Sürüm kontrolü: Gitea (`https://gitea.ta1sph.info/suphicakir/kakeibo.git`), dal `main`.
@@ -12,6 +12,9 @@
 - Veri modeli v1 onaylandı (2026-11-11): ölçekli tam sayı (`_e6`), tarih `YYYY-MM-DD` metin, dönem bitişi hariç, kullanıcı = tek hane, ayarlar haneye gömülü, haftalık bütçe hesaplanır.
 - Model yaklaşımı: `#[serde(flatten)]` yerine ortak alanlar `models/common.rs` yardımcılarıyla (`new_meta`, `scope`, `touch`). Modeller ilgili adımda eklenir.
 - `households.household_id = _id` (scope filtresi her yerde aynı).
+- Auth: JWT (HS256, jsonwebtoken `rust_crypto`) `kakeibo_session` cookie'de; HttpOnly, SameSite=Lax, Secure yalnızca APP_URL https ise. Beni hatırla → 30 gün Max-Age; değilse 12 saat JWT + oturum cookie'si. Kayıttan sonra 30 gün.
+- Giriş sınırı: e-posta başına 15 dk'da 5 hatalı deneme (bellek içi, `auth/limiter.rs`). Olmayan kullanıcıda da sahte argon2 doğrulaması (zamanlama sızıntısı yok).
+- Hata kodları: `{error:{code,message}}`; `invalid_credentials`, `unauthorized`, `bad_request`, `conflict`, `too_many_requests`.
 - Sürümler: Rust 1.99.1 (edition 2024), Axum 0.8, React 19, Vite 8, TypeScript 7.
 
 ## ❓ Açık Konular
@@ -32,3 +35,4 @@
 ### 2026-11-11 — Faz 1
 - **Adım 1:** `config.rs` (env + doğrulama, JWT_SECRET ≥ 32), `db.rs` (5 sn timeout + ping), `error.rs` (`AppError` → `{error:{code,message}}` Türkçe; 5xx detayı yalnızca logda), `state.rs`, `routes/` (health: DB yoksa 503). Açılışta DB/ayar hatasında anlaşılır log + çıkış kodu 1. Elle test: 4 senaryo geçti.
 - **Adım 2:** `db/` modülü: `col` sabitleri, `migrations.rs` (`schema_migrations`, v1 = koleksiyonları oluştur), `indexes.rs` (DATA_MODEL §4 + tüm hane koleksiyonlarına `(household_id, updated_at)`). `models/common.rs`: UUID v7, `new_meta`, `scope`, `touch`. Açılışta `db::prepare`. 4 birim testi; idempotency ve tek açık dönem indeksi elle doğrulandı. `uuid` (v7) eklendi.
+- **Adım 3:** Kimlik doğrulama: `auth/` (password argon2id + spawn_blocking, jwt, limiter, session cookie + `AuthUser` extractor), `extract.rs` (`ValidJson` = JSON + validator, Türkçe 400), `services/account.rs` (kayıt tek transaction: hane + owner + 13 kategori + 4 ödeme türü), `services/seed.rs`, `routes/auth.rs` (register/login/logout/me). Yeni crate'ler: argon2, jsonwebtoken, axum-extra(cookie), validator, time. 11 birim testi; 13 senaryo curl ile, rollback DB'de doğrulandı.

docs/PHASES.md

@@ -27,6 +27,6 @@
 ## Faz 1 Adımları
 - ✅ 1. `config.rs` + `db.rs` (MongoDB bağlantısı), Türkçe hata yapısı, health check'e DB durumu
 - ✅ 2. Modeller, migration mekanizması ve indeksler
-- 🔄 3. Kimlik doğrulama: kayıt (+ hane + örnek kategori/ödeme türü), giriş, çıkış, `me`; argon2 + JWT cookie + rate limit
+- ✅ 3. Kimlik doğrulama: kayıt (+ hane + örnek kategori/ödeme türü), giriş, çıkış, `me`; argon2 + JWT cookie + rate limit
-- ⏳ 4. Hane izolasyonu (middleware), üye davet kodu
+- 🔄 4. Hane izolasyonu (middleware), üye davet kodu
 - ⏳ 5. Kategori ve ödeme türü uç noktaları + hane izolasyonu testleri, `api.http`