feat(assets): varlık lotları, ortalama maliyet ve kâr/zarar servisi

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>
2026-11-05 23:17:44 +03:00
parent baec70d324
commit 890ba9f521
14 changed files with 1415 additions and 3 deletions
@@ -0,0 +1,146 @@
+import { QUANTITY_SCALE } from "./quantity";
+
+/**
+ * Varlık takibi hesap motoru (Bölüm 6.6): ağırlıklı ortalama maliyet, gerçekleşmiş ve
+ * gerçekleşmemiş kâr/zarar. Miktarlar binde bir tamsayı, tutarlar kuruş.
+ *
+ * - Alım (`buy`): miktar ve maliyet artar; ödenen TL "yatırılan" sayılır.
+ * - Gelen hediye/miras (`gift_in`): miktar artar; maliyet = girildiği günkü değer (yatırım değil).
+ * - Satış (`sell`): ortalama maliyetle maliyet düşer; satış tutarı − düşen maliyet = gerçekleşmiş K/Z.
+ * - Hediye/çıkış (`gift_out`): ortalama maliyetle maliyet düşer; kâr/zarar yazılmaz.
+ */
+
+export const MOVEMENT_KINDS = ["buy", "gift_in", "sell", "gift_out"] as const;
+export type MovementKind = (typeof MOVEMENT_KINDS)[number];
+
+export const isInflow = (k: MovementKind) => k === "buy" || k === "gift_in";
+
+export type MovementInput = {
+  kind: MovementKind;
+  quantity: number;
+  /** Alımda ödenen, satışta alınan, gelen hediyede değer; çıkışta yok sayılır. */
+  amountMinor: number;
+};
+
+export type MovementStep = {
+  /** Satış/çıkışta ortalama maliyetle düşülen maliyet. */
+  costOutMinor: number;
+  /** Yalnızca satışta: satış tutarı − düşülen maliyet. */
+  realizedMinor: number;
+  /** Hareketten sonraki miktar ve kalan maliyet. */
+  quantityAfter: number;
+  costAfterMinor: number;
+};
+
+export type PortfolioRun = {
+  steps: MovementStep[];
+  quantity: number;
+  /** Kalan miktarın maliyet esası. */
+  costMinor: number;
+  /** Alımlarda ödenen toplam TL. */
+  investedMinor: number;
+  /** Satışlardan alınan toplam TL. */
+  proceedsMinor: number;
+  realizedMinor: number;
+  /** Gelen hediyelerin girişteki değeri. */
+  giftInMinor: number;
+  /** Çıkışlarla düşen maliyet. */
+  giftOutCostMinor: number;
+  /** Miktarın eksiye düştüğü ilk hareketin sırası (geçerli dizide null). */
+  negativeAt: number | null;
+};
+
+/** Hareketleri kronolojik sırada (çağıran sıralar) işler. */
+export function runMovements(movements: MovementInput[]): PortfolioRun {
+  let quantity = 0;
+  let cost = 0;
+  const r: PortfolioRun = {
+    steps: [],
+    quantity: 0,
+    costMinor: 0,
+    investedMinor: 0,
+    proceedsMinor: 0,
+    realizedMinor: 0,
+    giftInMinor: 0,
+    giftOutCostMinor: 0,
+    negativeAt: null,
+  };
+  movements.forEach((m, i) => {
+    let costOut = 0;
+    let realized = 0;
+    if (isInflow(m.kind)) {
+      quantity += m.quantity;
+      cost += m.amountMinor;
+      if (m.kind === "buy") r.investedMinor += m.amountMinor;
+      else r.giftInMinor += m.amountMinor;
+    } else {
+      if (m.quantity > quantity) {
+        if (r.negativeAt === null) r.negativeAt = i;
+        costOut = cost;
+      } else {
+        costOut = m.quantity === quantity ? cost : Math.round((cost * m.quantity) / quantity);
+      }
+      quantity = Math.max(0, quantity - m.quantity);
+      cost -= costOut;
+      if (m.kind === "sell") {
+        realized = m.amountMinor - costOut;
+        r.proceedsMinor += m.amountMinor;
+        r.realizedMinor += realized;
+      } else r.giftOutCostMinor += costOut;
+    }
+    r.steps.push({
+      costOutMinor: costOut,
+      realizedMinor: realized,
+      quantityAfter: quantity,
+      costAfterMinor: cost,
+    });
+  });
+  r.quantity = quantity;
+  r.costMinor = cost;
+  return r;
+}
+
+export type HoldingSummary = {
+  quantity: number;
+  costMinor: number;
+  /** Birim başına ağırlıklı ortalama maliyet (miktar 0 ise null). */
+  avgCostMinor: number | null;
+  /** Güncel alış fiyatıyla değer (fiyat yoksa null). */
+  currentValueMinor: number | null;
+  unrealizedMinor: number | null;
+  /** Gerçekleşmemiş K/Z oranı, baz puan (%12,34 → 1234); maliyet 0 ise null. */
+  unrealizedBp: number | null;
+  realizedMinor: number;
+  investedMinor: number;
+  proceedsMinor: number;
+};
+
+/** Özet: `priceMinor` değerleme fiyatıdır (Faz 0: varlıklar alış fiyatıyla). */
+export function holdingSummary(run: PortfolioRun, priceMinor: number | null): HoldingSummary {
+  const avgCostMinor =
+    run.quantity > 0 ? Math.round((run.costMinor * QUANTITY_SCALE) / run.quantity) : null;
+  const currentValueMinor =
+    priceMinor === null ? null : Math.round((run.quantity * priceMinor) / QUANTITY_SCALE);
+  const unrealizedMinor = currentValueMinor === null ? null : currentValueMinor - run.costMinor;
+  const unrealizedBp =
+    unrealizedMinor === null || run.costMinor <= 0
+      ? null
+      : Math.round((unrealizedMinor * 10_000) / run.costMinor);
+  return {
+    quantity: run.quantity,
+    costMinor: run.costMinor,
+    avgCostMinor,
+    currentValueMinor,
+    unrealizedMinor,
+    unrealizedBp,
+    realizedMinor: run.realizedMinor,
+    investedMinor: run.investedMinor,
+    proceedsMinor: run.proceedsMinor,
+  };
+}
+
+/** Baz puanı "%12,34" / "−%3,5" biçiminde. */
+export function formatBp(bp: number): string {
+  const s = (Math.abs(bp) / 100).toLocaleString("tr-TR", { maximumFractionDigits: 2 });
+  return `${bp < 0 ? "−" : bp > 0 ? "+" : ""}%${s}`;
+}